Ruggenmergstimulatie is de stimulatie van zenuwbanen in de rug via zeer kleine elektrische pulsen ('schokjes'). Andere benamingen zijn zenuwstimulatie of Elektrische Spinale Epidurale Stimulatie (ESES). Bij deze behandeling wordt een elektrode geplaatst tegen het ruggenmerg. Deze elektrode brengt elektrische signaaltjes over die ervoor zorgen dat pijnsignalen worden geblokkeerd voordat ze de hersenen bereiken. Ruggenmergstimulatie heeft als extra werking dat de bloedvaten verwijden in het gebied waar gestimuleerd wordt.
Omdat ruggenmergstimulatie een ingrijpende behandeling is, worden patiënten die mogelijk in aanmerking komen eerst gezien in een zogenaamd multidisciplinair spreekuur. Hierin zit naast de pijnbestrijder een neuroloog, een revalidatiearts en een psychiater. Ook vindt een psychologische screening plaats.
Om te voorspellen of de behandeling succesvol zal zijn wordt in eerste instantie alleen een elektrode in de rug ingebracht. Dit gebeurt op de operatiekamer onder plaatselijke verdoving en een lichte vorm van narcose. Er wordt met een naald een elektrode ingebracht. De elektrode wordt door de huid naar buiten geleid en aangesloten op een zenuwstimulator. Tijdens de implantatie wordt meerdere malen gevraagd of er tintelingen ontstaan op de plaats waar normaal gesproken de pijn zit en of de tintelingen aangenaam zijn. Als de goede plaats is gevonden, wordt de elektrode vastgemaakt en mag u terug naar de afdeling, waar u een nacht moet blijven liggen om verschuiven van de elektrode te voorkomen. Op de afdeling krijgt u een eigen zenuwstimulator. In de week die hierop volgt wordt bepaald of de behandeling een goede verbetering geeft en een definitieve implantatie van een inwendige zenuwstimulator gewenst is. Hiervoor moet een pijndagboek worden bijgehouden.
De implantatie van de inwendige zenuwstimulator gebeurt op de operatiekamer, eveneens met plaatselijke verdoving en een licht slaapmiddel om te ontspannen. De zenuwstimulator wordt verbonden met de eerder geplaatste onderhuidse elektrode. Meestal wordt de stimulator onderhuids in de bovenrand van de bil of in de onderbuik geplaatst. Na de ingreep zal de pijnconsulente uitleg geven over de bediening van de zenuwstimulator met de afstandsbediening. Bedrust, zoals bij de proefstimulatie, is niet meer nodig tenzij ook een nieuwe elektrode is geplaatst.