Behandelingen & onderzoeken

Diagnostisch dieetadvies bij voedselintolerantie

U kunt overgevoelig zijn voor bepaalde voedingsmiddelen, zonder dat uw afweersysteem daarin een rol speelt. We spreken dan van voedselintolerantie.

De enige manier om te ontdekken welke producten u niet verdraagt, is om een bepaalde tijd alle voedingsmiddelen die een reactie uit kunnen lokken weg te laten (eliminatie) en deze weer één voor één weer in te voeren (introductie).

Op deze pagina snel naar

Meer over het diagnostisch dieet

De periode van eliminatie wordt in overleg met de diëtist vastgesteld en duurt minimaal drie weken. Het is belangrijk dat u in die tijd het dieet strikt volgt. Zo kunnen we zien of de klachten verminderen/verdwijnen. Na de eliminatieperiode probeert u deze voedingsmiddelen één voor één uit om erachter te komen welke stoffen de klachten
veroorzaken.

Welke stoffen worden getest?

De voedingsmiddelen die getest worden, zijn in groepen te verdelen. Het gaat om bepaalde groepen additieven (toevoegingen) én om stoffen die van nature in de voeding voorkomen. De groepen zijn:

• Azo-kleurstoffen
• Benzoëzuur en sorbinezuur
• Glutaminaten
• Kunstmatige geur- en smaakstoffen en natuurlijke vanille
• Biogene aminen en histaminevrijmakers
• Methylxanthines (cafeïne)

Het is belangrijk om tijdens het volgen van het eliminatiedieet goed te lezen welke
ingrediënten er op de verpakking van voedingsmiddelen staan (de ingrediëntendeclaratie).
Ieder voedingsmiddel en merk heeft zijn eigen samenstelling.

Het is goed mogelijk dat u een bepaald voedingsmiddel van merk A niet mag eten omdat er
een bepaalde stof in voorkomt, terwijl product van merk B deze stof niet bevat en dus wel gegeten mag worden.

Toon meer over additieven en natuurlijke stoffen

Azo-kleurstoffen

Kleurstoffen worden aan producten toegevoegd om ze aantrekkelijker te maken. De meeste kleurstoffen zijn van natuurlijke oorsprong, maar de onderstaande kleurstoffen niet.
Vermijd voedingsmiddelen met de aanduiding:

• E102 (tartrazine)
• E110 (oranjegeel)
• E122 (azorubine)
• E123 (amarant)
• E124 (cochenillerood A)
• E151 (briljantzwart BN)

Azo-kleurstoffen komen vooral voor in: augurken, custard, drop, filet americain, frisdrank, fritessaus, glacé-koeken, halvanaise, ijs, kant-en-klare pudding, kant-en-klare sauzen, kokosbrood, likeuren, limonadesiroop, mayonaise, Nibbits, parneermeel, piccalilly,  puddingpoeder, rode gelatine, slasaus, snoep, vla, vruchten in blik, vruchtenhagel, vruchtenkwark, vruchtenyoghurt en zilveruitjes.

Toon meer over azo-kleurstoffen

Benzoëzuur en sorbinezuur

Benzoëzuur en sorbinezuur zijn conserveermiddelen die de groei van gisten, schimmels
en bacteriën voorkomen of remmen. Dit voorkomt bederf en verlengt de houdbaarheid.
Vermijd voedingsmiddelen met de aanduiding:

• Conserveermiddel
• Benzoëzuur
• Sorbinezuur
• E200 t/m E203
• E210 t/m E219

Deze conserveermiddelen komen vooral voor in: augurken, chocoladepasta, frisdrank, gepelde schaal- en schelpdieren (zoals garnalen), halvajam, halvarine, ijs, kant-en-klare
gemarineerde producten, kant-en-klare salades, ketjap, leverworst, limonadesiroop
(ook Roosvicee), margarine, mosselen in het zuur, mosterd, roggebrood, sambal, vlees in
blik, vruchtenkwark, vruchtenyoghurt, zilveruitjes en zure haring.

Toon meer over benzoëzuur en sorbinezuur

Glutaminaten/glutamaten (smaakversterker)

Glutaminaten of glutamaten zijn smaakversterkers, stoffen die ervoor zorgen dat de smaak van een product beter uitkomt. Ve-Tsin is bijvoorbeeld puur natriumglutam(in)aat.
Vermijd voedingsmiddelen met de aanduiding:

• E621 t/m E625 (glutaminaten/glutamaten)
• Glutaminezuur
• Glutaminaat/glutamaat
• Smaakversterker
• Ve-tsin

Deze smaakversterkers kunnen aanwezig zijn in: bak- en braadproducten,  bewerkte/gekruide/ gemarineerde vlees- en vissoorten, bouillon (poeder of blokjes), Chinese en oosterse gerechten, gemengde kruiden/specerijen/strooiaroma’s (Aromat)/ zoutvervangers, kant-en-klare gerechten/maaltijden, kruidenboter, marinades, mixen voor
spaghetti e.d., salades zoals huzaren- en kipkerriesalade, saté, sauzen, snacks, snoep,
vleesvervangers en zoutjes/chips/borrelnootjes/kroepoek.

Toon meer over glutaminaten/glutamaten (smaakversterker)

Kunstmatige geuren, smaakstoffen en (natuurlijke) vanille

Geur- en smaakstoffen hebben geen E-nummers gekregen. Ze worden op het etiket vaak aangeduid als ‘aroma’.
Vermijd voedingsmiddelen met de aanduiding:

• Geur- en smaakstof
• Natuuridentiek aroma
• Vanille
• Vanilline

Kunstmatige geur- en smaakstoffen en vanille komen vooral voor in: cakemix, chocoladeproducten, frisdrank, gebak, ijs, kant-en-klare pudding, koek, limonadesiroop, puddingpoeder, snoep, vanillesuiker en yoghurt of kwark met vruchten.

Natuurlijke geur- en smaakstoffen zijn wel toegestaan, behalve natuurlijke vanille.

Toon meer over geur- en smaakstoffen

Biogene aminen en histaminevrijmakers

Biogene aminen zijn natuurlijke stoffen die vooral bij rijping, gisting en bederf ontstaan. die rechtstreeks een intolerantiereactie kunnen veroorzaken. Voeding met veel hartige en pittige producten is in het algemeen rijk aan biogene aminen en histaminevrijmakers.
De volgende producten zijn rijk aan biogene aminen en/of histaminevrijmakers. Die moet u dus vermijden.

Vlees

Gekruide vleeswaren (vleesextract), gepaneerde of bewerkte vleessoorten, gerookte
producten, kant-en-klare maaltijden, kippenlever, rookvlees, varkensvlees en worstsoorten.

Vis

Alle soorten vis en schaal- en schelpdieren. Maar u mag wel diep ingevroren vis nemen.

Kaas

Vrijwel alle soorten kaas. Maar u mag wel verse (ongerijpte) kaas nemen, zoals cottage cheese, hüttenkäse, kwark, Nederlandse smelt- en smeerkaas naturel en verse roomkaas (St. Moret®).

Ei

Het wit van het ei.

Groenten

Aubergines, spinazie, tomaat en zuurkool.

Fruit

Met name aardbeien, ananas en banaan.

Diversen

Alcohol, aroma’s, biergist, bouillon (blokje/poeder), cacao, champignons en andere
paddenstoelen, chocolade, drop, gistextract Marmite®), kruiden en specerijen (waaronder
ook kaneel en vanille), noten en pinda’s, sojasaus (zoals ketjap), tamari, tempé en trassi.

Toon meer over biogene aminen en histaminevrijmakers

Methylxanthines (cafeïne)

Cafeïne valt eigenlijk onder de histaminevrijmakende producten. Het komt voornamelijk
voor in koffie, thee, cacao en colanoten. Maar cafeïne kan ook voorkomen in medicatie, zoals pijnstillers. Lees dus altijd goed de verpakking en/of de bijsluiter.

Hoeveelheden caffeïne per eenheid

1 kop verse koffie - 70 à 100 mg
1 kop instant koffie - 60 mg
1 kop cafeïnevrije koffie - 3 mg
1 kop thee - 15 à 30 mg
1 glas cola - 35 mg
1 kop chocolademelk - 5 mg
Ice Tea - 15 à 30 mg
Lipton Ice Tea - 129 mg
Red Bull - 80 mg

Bovengenoemde gehaltes zijn sterk afhankelijk van de bereidingsmethode en de gebruikte grondstoffen. Zo bevat Robusta koffie meer cafeïne dan Arabica. Bij lage temperaturen is de werking van cafeïne heftiger.

Toon meer over cafeïne

Suiker

Naast al deze adviezen geldt ook: het is goed om suiker en suikerbevattende voedingsmiddelen met mate te gebruiken. Een voeding met veel suiker is meestal onevenwichtig samengesteld. Dat kan intolerantieklachten verergeren of zelfs veroorzaken.

Wat kunt u wel/niet gebruiken

Na deze opsomming van ‘verboden producten’ duizelt het u misschien. In de volgende
tabellen kunt u per productgroep duidelijk zien welke voedingsmiddelen u wel kunt
gebruiken en welke u moet vermijden.

Brood-  en broodvervangers

Productgroep Toegestaan NIET toegestaan
Brood Bruin-, volkoren- en wit brood; zuurdesembrood; geroosterd brood; sesambrood; stokbrood  
Roggebrood Roggebrood (reform) en 
Bolletje zonder conserveermiddel
Roggebrood met conserveermiddel
Beschuit/crackers Volkoren- en naturel
beschuit; knäckebröd;
matzes normaal en volkoren; toast
 
Wafels Rijst-, tarwe-, maïs- wafels naturel; sesam;
toast naturel
Wafels met toevoegingen
Luxe broodsoorten   Luxe en verpakte broodsoorten;
krentenbrood;
mueslibrood en ontbijtkoek

Smeersels

Productgroep Toegestaan NIET toegestaan
Margarine / halvarine Natufood-, Eden-, Fertilia- Halvarine en margarine met
halvarine en margarine
Halvarine en margarine met de in deze folder genoemde E-nummers
Roomboter Roomboter naturel Halfvette roomboter; kruidenboter
Zoet broodbeleg Jam* van abrikoos, braam, bessen, kers, perzik of pruim; honing; stroop; appel- of perenstroop; (bruine) suiker; zonnebloempittenpasta; sesampaste (tahin)'; carobe-producten zonder toevoegingen Jam* van aardbeien, ananas, gember of rozenbottel; marmelade; anijshagel; (gestampte) muisjes, chocoladeproducten; notenpasta; pindakaas; carobe-producten met toevoegingen
Hartig broodbeleg Hollandse smeerkaas Eru goudkuipje®; hüttenkäse; cottage cheese; verse roomkaas; mozzarella; St. Moret®; zelfbereide ongekruide vleesproducten van rund-, kalfs-, lams-, geiten- of paardenvlees Alle soorten kaas, kruidenkaas, rookkaas en smeerkaas die niet genoemd zijn bij 'toegestaan'; alle gekruide en gerookte vleeswaren; paté; vleessalades; worstsoorten; sandwichspread; vegetarische paté zoals Tartez en Marmite

* Jam met de in deze folder genoemde E-nummers mag u niet gebruiken.

Soep

Productgroep Toegestaan NIET toegestaan
Soep Zelfbereide soep of bouillon, getrokken van toegestane vleessoorten met toegestane groenten en eventueel peulvruchten Kant-en-klare soep of bouillon uit pakje, pot of diepvries
Bouillonblokjes en -poeders   Alle bouillonblokjes, -poeders en -tabletten (ook voor groente-bouillon); aroma; kruiden en specerijen
Deegwaren Ongekleurde vermicelli,
macaroni en andere pasta;
rijstmihoen; rijst
Gekleurde pasta

Vlees, wild, vis en gevogelte, vegetarische vervangingen

Productgroep Toegestaan NIET toegestaan
Vlees Vers onbewerkt rund-, kalfs-, lams-, paarden-, schapen-, geitenvlees; kip; kalkoen Alle voorbewerkte, gepaneerde, gekruide, gerookte, gemalen vleessoorten; varkensvlees; kippenlever
Wild Konijn, haas; ree en hert Adellijk wild
Vis, schaal-,  schelp-, weekdieren  Diepgevroren onbewerkte vis; schaal-, schelp-, weekdieren Alle verse vis; bewerkte soorten vis (zoals gerookt, diepvries, in blik); schelvislever; garnalen; mosselen; haring; oesters
Vegetarische vervangingen Tofu; tahoe naturel; eidooier

Gekruide of gerookte tofu; tempé; kant- en-klare sojaburgers; Quorn®; seitan; wit van een ei

Aardappelen, deegwaren, granen en vervangingen

Productgroep Toegestaan NIET toegestaan
Aardappelen Gekookt; gebakken in toegestane oliën of vet; zelfbereide frites; zelfbereide aardappelpuree Verpakte; geschrapte of geschilde aardappelen; kant-en-klare aardappelgerechten; instant puree
Deegwaren Ongekleurde (volkoren) macaroni, spaghetti of lasagne Gekleurde of gevulde pasta; voorbewerkte of kant- en klare producten zoals tortellini en ravioli
Graanachtigen (Zilver)vliesrijst; bulgur; boekweit; mihoen; Tarly®; gierst; gerst; quinoa; couscous; spelt Gekleurde rijst, gemengde rijst
Tacoschelpen Tacoschelpen zonder genoemde E-nummers  
Pizza Zelfbereide pizza van brooddeeg of bladerdeeg, bereid met toegestane ingrediënten Kant-en-klare pizza of hartige taart

Groenten en peulvruchten

Productgroep Toegestaan NIET toegestaan
Verse groenten Andijvie; asperge; bleekselderij; bloemkool;
broccoli; Chinese kool;  
courgette; doperwten; knolselderij, komkommer; koolrabi; mais;   koolrabi;
maïs; paksoi; paprika;
peultjes; pompoen; postelein;
raapstelen; rabarber;
radijs; rammenas; rode biet;
rode kool; schorseneren;
sla; snijbonen; sperziebonen;
spitskool; spruiten;
tuinbonen; ui; venkel; witlof;
wortel
Alfalfa; aubergine; champignons en andere paddenstoelen; prei; spinazie; taugé; tomaat; zuurkool
Geconserveerde groenten Groenten uit blik, glas, vers ingevroren zonder toevoegingen, kruiden en saus Kant-en-klare, op smaak gemaakte groenten; zoetzure producten zoals atjar; augurken en uitjes; kant-en-klare groentesalades
Peulvruchten Witte en bruine bonen; kapucijners; linzen; erwten; sojabonen uit blik; glas of gedroogd; zonder saus en kruiden Peulvruchten met saus en kruiden en niet toegestane E-nummers; zoals witte bonen in tomatensaus

Sauzen, aroma’s, jus, kruiden, specerijen, vetten en oliën

Productgroep Toegestaan NIET toegestaan
Warme sauzen Zelfbereide jus en saus van toegestane ingrediënten Kant-en-klare jus en saus uit pakjes, van juspoeder of tablet; smeltjus; satésaus
Koude sauzen   Aroma's; ketchup; mayonaise; mosterd; pesto; piccalilli; sambal; slasaus; sojasaus; tamari; gistextract
Kruiden en specerijen Ui; knoflook; (zee)zout; witte naturelazijn Alle verse en gedroogde kruiden en specerijen; kruidenzout; Ve-tsin; gemberwortel; kaneel; menthol; vanille; anijs; wijn- en kruidenazijn
Bindmiddelen Aardappelzetmeel; maïzena; agar-agar; arrowroot; sago Genoemde bindmiddelen met toegevoegde stoffen
Oliën, bak- en braadvet Olie; bak- en braadvet en frituurvet zonder de niet toegestane E-nummers Olie; bak-en braadvet met niet toegestane E-nummers

Menthol

Menthol kunt u niet alleen via de voeding binnenkrijgen, maar ook tijdens het tandenpoetsen
en flossen. Er zijn zelfs tandenstokers met menthol. Tijdens de eliminatieperiode mag u deze producten niet gebruiken. Er bestaan mentholvrije tandpasta’s en tandenstokers. Als alternatief voor flosdraad kunt u een waterflos gebruiken. Dit is een apparaatje waarmee u de slecht bereikbare ‘hoekjes’ in uw gebit met water kunt schoonspuiten.

Nagerechten

Productgroep Toegestaan NIET toegestaan
Nagerechten op basis van melk Yoghurt; kwarl en umer zonder toevoegingen; zelfbereide vla en pudding met toegestane ingrediënten Vruchtenyoghurt; vruchtenkwark; kant-en-klare vla; pudding; ijs
Room Room; slagroom; zure room en crème fraiche Kant-en-klare slagroom met toevoegingen
Bindmiddelen Aardappelzetmeel; Brinta®; cornflakes; gort; griesmeel; havermout; maïsmeel; (polenta); maïzena; tarwebloem; sojameel; witte gelatine Cruesl; muesli; puddingpoeder zoals custard; griesmeelpudding met toevoegingen; rode gelatine; kant-en-klare flensjes; oliebollen; poffertjes; pannenkoeken
Diversen Ongezwavelde abrikozen, krenten, rozijnen en vijgen; suiker; aspartaam; honing; kokos; carobe; sesamzaad; pijnboompitten; zonnebloempitten Gedroogde vruchten met toevoegingen; cacao; chocolade; gember; kaneel; puddingsaus; vanille; vruchtensaus; noten

Fruit en vruchtenconserven

Productgroep Toegestaan NIET toegestaan
Fruit Abrikoos; appel; avocado; bessen; braam; cranberry; druif; kers; kiwi; mango; meloen; nectarine; peer; perzik; pruim Conserven van niet toegestane fruitsoorten en/of met niet toegestane toevoegingen; aardbeien; ananas; banaan; citroen; grapefruit; mandarijn; papaja; sinaasappel
Vruchtenconserven Toegestane vruchten uit de diepvries, pot, blik of als diksap zonder niet toegestane toevoegingen Conserven van niet toegestane vruchten en/of met niet toegestane toevoegingen

Dranken

Productgroep Toegestaan NIET toegestaan
Thee Naturel zwarte en groene thee, theïnevrije thee Thee met aroma's; kruidenthee; rooibosthee
Koffie Caffeïnevrije koffie; granenkoffie Koffie met caffeïne, granenkoffie met aroma's; vruchtenkoffie
Koffiemelk Koffiemelk; koffieroom Melkpoeder; toppings
Melkproducten Melk; karnemelk; drinkyoghurt zonder toevoegingen (naturel) Chocolamelk; drinkyoghurt met smaakjes
Vruchtensap Puur vruchtensap van toegestane fruitsoorten Vruchtensap van niet toegestane fruitsoorten; druivensap
Groentesap Wortelsap zonder toevoegingen Tomatensap; bietensap; zuurkoolsap; gemengde sappen
Limonadesiroop Limonadesiroop; vruchtenlimonasiroop (AH en Spontin); diksap van toegestane fruitsoorten Alle andere limonadesiropen en frisdranken
Bronwater Bronwater en mineraalwater Mineraalwater met toevoegingen
Alcohol   Alle soorten alcohol

Zoetwaar en hartige tussendoortjes

Productgroep Toegestaan NIET toegestaan
Koek en gebak Zelfgebakken koekjes en gebak van toegestane ingrediënten; volkoren biscuits San Francisco® (Verkade); moutbiscuit van Molenaartje; rijst-, boekweit- en maïswafels zonder toevoegingen; Country Cookies® (AH) Alle andere koekjes en gebak met niet toegestane toevoegingen
Snoep / kauwgom Snoep zonder af te raden aroma's en E-nummers Drop; pepermunt; kauwgom; chocolade; 'gewoon' snoep
Hartige tussendoortjes Chips naturel (Croky, Lays); maïschips naturel (reformwinkel); zelfgepofte popcorn naturel Chips met toevoegingen; Japanse rijstmix; kroepoek; pinda's; noten; zoutjes
Diversen (volkoren)toast (Melba®); soepstengels Biergist

Lees ALTIJD de verpakking

Fabrikanten kunnen altijd de samenstelling van het product wijzigen. Lees daarom altijd zelf de ingrediëntendeclaratie op de verpakking!

Merken

In deze folder worden hier en daar merken genoemd. Die opsomming is (natuurlijk) niet volledig en is aan verandering onderhevig. Gebruikt u producten die goed in uw dieet in te passen zijn, dan kunt u zelf de lijst met toegestane producten uitbreiden.

Toon meer over wat u wel en niet mag eten

Contact opnemen

Een dieet opstellen blijft mensenwerk. Het kan dus voorkomen dat een dieet
tegenstrijdigheden bevat, ook al is het nog zo zorgvuldig opgesteld. Aarzel dus niet als u
vragen of opmerkingen hebt en neem contact op met uw eigen
diëtist.

Expertise en ervaring

De diëtisten van het St. Antonius Ziekenhuis geven patiënten op de poli en op de verpleegafdeling advies over voeding, dieet en gezondheid. Ook hebben zij veel ervaring met persoonlijke dieetadviezen voor bepaalde patiëntengroepen, zoals voor mensen met diabetes en mensen die maagverkleining krijgen.

Meer informatie

Gerelateerde informatie

Code
DIE 30-AD