Nieuws
25 april 2016

Hoe kunt u uw huid het beste verzorgen?

De huid. Het is het grootste orgaan van het lichaam en we besteden er dagelijks veel aandacht aan. Maar waaruit is de huid opgebouwd? Wat veroorzaakt een droge huid en wat kunt u ertegen doen? En, zijn dure smeersels beter dan goedkope? Onze dermatologen geven antwoord op deze en andere vragen.

Om de vraag ‘wat is goede huidverzorging’ te kunnen beantwoorden, hoort eerst een uitleg over hoe de huid is opgebouwd en wat het goed functioneren ervan kan beïnvloeden.
Een belangrijke functie van de huid is dat het vochtverlies van binnen naar buiten voorkomt. Hiervoor is de hoornlaag verantwoordelijk. De hoornlaag is de buitenste laag van de huid en bestaat uit afgeplatte dode cellen, die dakpansgewijs op elkaar zijn gestapeld. Het lijkt op een stenen muurtje, waarbij de dode cellen als 'stenen' omringd worden door vetlagen, die als het ware het 'cement' vormen.

De dode cellen herbergen de zogenoemde 'natural moisturizing factor', een natuurlijke vochtigheidsfactor die nodig is om het watergehalte op peil te houden. De vetlaag geeft de hoornlaag een waterafstotend effect. Beide componenten werken samen voor een optimale beschermende functie. Bij een te laag gehalte aan natural moisturing factor kan de hoornlaag geen water vasthouden en droogt de huid uit; er gaat dan meer waterdamp van binnen naar buiten. Datzelfde geldt voor een vetlaag met een verkeerde samenstelling. Mensen met atopisch eczeem (constitutioneel eczeem) hebben een droge huid, omdat zowel de natural moisturing factor als de vetlaag niet goed werken.

Wat veroorzaakt een gevoelige huid?
Droge huid in het algemeen, en die bij atopisch eczeem in het bijzonder, is een belangrijke oorzaak van een gevoelige huid. Maar er zijn ook andere oorzaken. Waarschijnlijk spelen zenuwen hierbij een rol, die met hun uiteinden in de huid eindigen. Hierdoor klagen sommigen mensen over jeuk of branderigheid als ze bijvoorbeeld zeep, make-up removers en gezichtscrèmes gebruiken. Mensen met rosacea, een chronische niet-besmettelijke huidaandoening in het gezicht gekenmerkt door felrode verkleuringen, hebben op die manier een gevoelige huid, maar we zien het ook bij mensen die geen huidaandoening hebben.

Wat beïnvloedt een goede werking van de huid?
Water
Huid die overmatig in contact komt met water droogt uit, omdat dit de natural moisturizing factor in de hoornlaag vermindert. Hierdoor kan de hoornlaag minder water vasthouden. Het kan gaan om langdurig of vaak douchen/baden, of nat werk zoals bij horecapersoneel, kappers en schoonmakers.

Zeepachtige stoffen
Blootstelling aan zeepachtige stoffen heeft een extra uitdrogend effect, vanwege een schadelijke inwerking. Dus douchen met badschuim, of frequent afwassen kan de huid extra droog maken. In sommige gevallen kan het zelfs ortho-ergisch contacteczeem veroorzaken. Vooral in bovengenoemde beroepen komt dat vaak voor.
Handeczeem wordt meestal veroorzaakt door dit soort irritatie en minder vaak door contactallergie in tegenstelling tot wat de meeste mensen denken. Het zal niemand verbazen dat juist mensen die als kind atopisch eczeem hebben gehad hier eerder last van krijgen. Daarom raden we deze personen aan liever een beroep te kiezen dat minder hoge eisen stelt aan de huid.

Temperatuur
Ook koude en lage luchtvochtigheidsgraad hebben een negatieve invloed. Daarom hebben mensen met atopisch eczeem in de winter vaak een nog drogere huid dan normaal. Ook bij mensen die nooit eczeem hebben gehad, droogt de huid uit. Dit geldt ook voor binnenshuis; de verwarming staat aan en maakt de luchtvochtigheid laag. 

Tip: bij een lage luchtvochtigheid binnenshuis kunt u in de wintermaanden een luchtbevochtiger gebruiken.

Hoe kunt u uw huid het beste verzorgen?
Het belangrijkste is om niet te lang of te vaak te douchen en niet te veel zeepachtige stoffen te gebruiken. Kortom, voorkomen is beter dan genezen. Dit geldt uiteraard voor mensen met een gevoelige huid en in het bijzonder voor patiënten met bijvoorbeeld atopisch eczeem of rosacea. Zij kunnen beter douche- of badolie gebruiken dan zeep.

Gaat het om de handen dan is het essentieel dat u consequent rubberen handschoenen draagt bij bijvoorbeeld het afwassen. Het is beter de handschoenen niet te lang te dragen, omdat anders de huidafwijkingen verergeren door het broei-effect.

Tip: mensen die voor hun beroep veel in aanraking komen met water en/of zeepachtige stoffen kunnen eerst katoenen handschoenen aantrekken en daaroverheen rubberen handschoenen. Zo kunnen zij toch doorwerken.

Smeren: crèmes of zalven?
In veel gevallen werken deze maatregelen niet afdoende en moeten we crèmes of zalven smeren. Crèmes zijn wit, zalven doorzichtig. De vraag welke beter is tegen de droge huid hangt vooral af van de persoonlijke voorkeur van de persoon in kwestie. Er zijn genoeg eczeempatiënten met een zeer droge huid die liever een crème smeren dan een zalf, omdat een zalf niet genoeg in de huid trekt. De zalf vormt dan een laagje op de huid dat als broeierig wordt ervaren, met als gevolg meer jeuk. Het belangrijkste is dus dat de patiënt tevreden is over het middel, zodat het vaak gebruikt wordt.

Voor patiënten geldt dat ze vaak grote delen van het lichaam moeten insmeren. Vanwege de hoge kosten zijn ze daarom aangewezen op recepten van de artsen. Het is daarom van groot belang dat de arts samen met de patiënt net zolang zoekt totdat het meest geschikte middel is gevonden.

Gezichtscrèmes: dure of goedkope?
Voor personen die geen huidziekte hebben gaat het vaak om beperkte delen van het lichaam. Zij willen dan weten welk product ze het beste kunnen kopen voor bijvoorbeeld het gezicht. Ook hierbij geldt: het belangrijkste is dat het prettig aanvoelt bij het smeren. Bekende dure merken hoeven niet per se beter te zijn dan goedkope producten. In het algemeen adviseren we altijd om een product te kiezen met een zo eenvoudig mogelijke samenstelling. Bij een gevoelige huid raden we aan parfum te mijden, omdat het licht irriterend kan zijn. Hetzelfde geldt voor conserveringsmiddelen. Daarnaast is er een klein risico op het ontwikkelen van contactallergie voor deze stoffen.

Klik hier voor meer informatie over het specialisme Dermatologie.