Behandelingen & onderzoeken

Staaroperatie (cataractoperatie)

Bij een staaroperatie vervangt de oogarts uw troebele lens door een nieuwe heldere lens van kunststof via een klein gaatje in het oog. De oogarts opereert altijd 1 oog per operatie.

Omdat het gezichtsvermogen bij staar langzaam achteruit gaat, bepaalt u in overleg met uw oogarts meestal het moment van operatie. Ziet u niet meer genoeg voor uw dagelijks werk of hobby’s? Dan kan het tijd zijn voor een staaroperatie.

Voor iemand met een redelijke gezondheid heeft deze operatie heel weinig risico’s, ook op zeer hoge leeftijd. De oogarts bespreekt het resultaat dat u kunt verwachten van tevoren met u.

Op deze pagina snel naar

Meer over staaroperatie (cataractoperatie)

Hoe scherp gaat u weer zien?

De oogarts zal met het inbrengen van de nieuwe kunststof lens proberen uw zicht weer zo scherp mogelijk te laten zijn. Ook zal de arts proberen uw benodigde brilsterkte na de operatie zoveel mogelijk te verminderen zodat u minder afhankelijk bent van uw bril. Een (lichte) veraf bril en/of een leesbril blijven echter vaak alsnog nodig.

Type lenzen

Uw oogarts bespreekt met u op de polikliniek welk type kunstof lens voor u het meest geschikt is. Er zijn drie verschillende type lenzen mogelijk ter vervanging van uw oude lens:

  • ‘Sferische’ lens

Dit lenstype wordt standaard gebruikt en zal bij de meeste mensen tot het gewenste resultaat leiden.

  • ‘Torische’ lens

Dit lenstype kan gebruikt worden bij mensen met een (hoge) cilindersterkte van het hoornvlies. Torische lenzen proberen de cilindersterkte zoveel mogelijk te reduceren.

  • ‘Multifocale’ lens

Multifocale lenzen bevatten ook een leesgedeelte. Multifocale lenzen zijn bedoeld voor mensen die, zowel voor veraf als dichtbij kijken, zo min mogelijk afhankelijk willen zijn van een bril. Deze lenzen zijn nog in ontwikkeling en hebben behalve voordelen ook nadelen. Ze zijn slechts voor een beperkte groep mensen geschikt.

Torische lenzen en multifocale lenzen zijn zogenaamde ‘premiumlenzen’. Dit zijn speciale lenzen die (in principe) niet vergoed worden door uw zorgverzekeraar. Bovendien zijn het lenzen die niet voor iedereen nodig of geschikt zijn.

Brilsterkte

Welk lenstype u ook kiest, uw oogarts kan nooit de garantie geven dat u geen bril meer nodig heeft na de operatie. Dit geldt ook als u een ‘premium’ lens krijgt waarvoor u zelf moet bijbetalen. Ondanks dat wij goed getrainde ‘biometristen’ hebben en de beste meetapparatuur en rekenformules gebruiken om de sterkte van uw nieuwe lens te berekenen, kan het eindresultaat altijd afwijken van het berekende en beoogde resultaat. Hierdoor kan het (onder bepaalde omstandigheden) toch mogelijk zijn dat u alsnog een bril nodig heeft na de ingreep.

Voorbereiding

Op de polikliniek

De oogarts bespreekt met u de operatie en de verdoving

Als de oogarts samen met u heeft besloten dat een staaroperatie noodzakelijk is, zal de arts de operatie toelichten en bespreken welke verdoving in uw geval geschikt is. In de meeste gevallen is dit een plaatselijke verdoving (druppelanesthesie). Bij sommige patiënten is het nodig om de ingreep onder narcose uit te voeren.

Wanneer u onder plaatselijke verdoving wordt geopereerd krijgt u een gesprek met de verpleegkundige op de poli Oogheelkunde. Als u onder narcose wordt geopereerd krijgt u een gesprek op de poli Preoperatieve Screening.

De oogarts geeft u een recept mee voor oogdruppels

De oogarts geeft u een recept voor oogdruppels mee.

De assistente maakt afspraken met u

De assistente maakt afspraken voor het voorbereidend onderzoek (lensmeting) en voor het gesprek bij de verpleegkundige op de poli Oogheelkunde of bij de Preoperatieve Screening.

Het onderzoek (de lensmeting)

U krijgt een afspraak voor een lensmeting (biometrie) waarbij een aantal oogmetingen plaatsvindt om de sterkte van uw nieuwe lens te berekenen.

Contactlenzen

Belangrijk is dat mensen die contactlenzen dragen deze enkele weken voor de biometrie uitdoen. Hieronder kunt u lezen hoe lang u uw lenzen uit moet laten om een betrouwbare biometrie uit te kunnen laten voeren:

  • Harde lenzen 3 weken uit
  • Zachte lenzen 2 weken uit
  • Scleralenzen 1 week uit
  • Nachtlenzen 6 weken uit

Soms zal bij mensen met contactlenzen de meting 1 of meerder keren herhaald moeten worden om zeker te zijn van een stabiele meting. Vooral voor mensen die een ‘torische lens’ krijgen bij de staaroperatie is dit uiterst belangrijk.

Gesprek met de verpleegkundige (bij plaatselijke verdoving)

De verpleegkundige bespreekt de voorbereidingen voor de operatie met u en bespreekt ook uw medicijngebruik.

Gesprek bij de Preoperatieve Screening (bij narcose)

Als u in overleg met uw oogarts narcose (algehele anesthesie) krijgt, kan aanvullend onderzoek nodig zijn. Op de Preoperatieve Screening wordt bekeken of en zo ja welk aanvullend onderzoek nodig is. Ook krijgt u daar informatie over de voorbereiding en wordt uw medicijngebruik besproken.  

Over de verschillende soorten verdoving

Plaatselijke verdoving met oogdruppels (in de meeste gevallen) 

Bij deze vorm van plaatselijke verdoving, wordt uw oog met oogdruppels verdoofd. U voelt wel dat de oogarts uw oog opereert, maar u heeft geen pijn. Een infuus is bij druppelverdoving niet nodig. Niet iedereen is geschikt voor druppelverdoving. U moet uw oog namelijk stil kunnen houden en op het licht van de microscoop richten. Dit licht kan in het begin van de ingreep nogal fel zijn. Uw oogarts overlegt dit van tevoren met u.

Plaatselijke verdoving met injectie

Bij een plaatselijke verdoving wordt de plaats van de operatie zelf tijdelijk gevoelloos gemaakt. U maakt de operatie bewust mee. U krijgt van de oogarts of anesthesioloog een injectie in de buurt van het oog. De injectie kan kortdurend gevoelig zijn, maar van de operatie voelt u niets. Soms krijgt u een infuus. Dit is een slangetje in een bloedvat van uw arm. Via dit slangetje kunnen medicijnen toegediend worden. We meten om de 10 minuten uw bloeddruk en de hoeveelheid zuurstof in uw bloed. Voor de zuurstofmeting krijgt u een knijpertje op uw vinger.

Narcose

Als u in overleg met uw oogarts narcose (algehele anesthesie) krijgt, kan aanvullend onderzoek nodig zijn. Dit hangt af van uw algehele gezondheidstoestand en uw medische voorgeschiedenis. Bij narcose krijgt u op de operatiekamer een infuus. Via het infuus krijgt u een narcosemiddel toegediend. U valt daarna vrijwel direct in slaap.

Over de oogdruppels

Haal tijdig voor de operatie uw oogdruppels

U krijgt van de oogarts een recept mee voor 2 soorten oogdruppels. Haal de oogdruppels tijdig bij uw apotheek en bewaar de 2 flesjes op kamertemperatuur in gesloten verpakking.

Start met de oogdruppels 1 dag vóór de operatie

U begint 1 dag vóór de operatie met het druppelen van het oog dat geopereerd wordt. Na de operatie gaat u hiermee door. Neem deze oogdruppels op de operatiedag mee naar het ziekenhuis.

U gebruikt de onderstaande 2 soorten oogdruppels

  • 1 flesje Tobradex-druppels: u druppelt driemaal daags: ’s morgens, ’s middags en ’s avonds 1 druppel in het geopereerde oog
  • 1 flesje Yellox druppels: u druppelt tweemaal daags: ‘s morgens en ‘s avonds 1 druppel in het geopereerde oog.

Belangrijk!

  • Wacht tussen het druppelen van de Tobradex-druppels en de Yellox-druppels altijd 5 minuten of langer.
  • Beide druppels gebruikt u gedurende 3 weken
  • Gebruikt u al langere tijd andere oogdruppels? Voor hoge oogdruk of droge ogen bijvoorbeeld? Dan kunt u die gewoon blijven gebruiken.

U druppelt uw ogen op onderstaande wijze

  • Was uw handen.
  • Maak uw oog schoon met een schoon washandje en gewoon kraanwater: ook als uw ogen vastgeplakt zitten.
  • Ga in een luie stoel zitten met uw hoofd achterover.
  • Kijk omhoog en trek uw onderooglid een stukje naar beneden: er ontstaat nu een plooitje tussen het onderooglid en het oog: laat hier de druppel in vallen.
  • Houd het flesje niet te dicht bij uw oog.

Vindt u zelf druppelen moeilijk? Dan kunt u iemand anders vragen dit te doen, een huisgenoot bijvoorbeeld. Vraag ook de verpleegkundigen van de dagbehandeling gerust om tips. Hulp van de thuiszorg bij oogdruppelen is alleen bij hoge uitzondering mogelijk.

Tip!

Bent u alleen en/of heeft u hulp nodig bij het oogdruppelen? Dan heeft u misschien baat bij hulpmiddelen voor oogdruppelen. Deze zijn verkrijgbaar bij uw apotheek.

Neem iemand mee naar uw ziekenhuisopname

Het is prettig als iemand u gedurende de dag van uw opname kan begeleiden en u na de ingreep weer naar huis kan brengen. U mag namelijk niet zelf naar huis rijden. Ook adviseren we u de eerste 24 uur na de ingreep niet alleen thuis te zijn. Wilt u hier bij uw voorbereiding rekening mee houden?

Dit neemt u mee naar het ziekenhuis

  • Afsprakenkaart
  • Medicijnen die u tijdens uw opname nodig heeft

Neem liever geen waardevolle eigendommen mee naar het ziekenhuis. Het ziekenhuis is namelijk niet aansprakelijk voor verlies, diefstal of schade.

Zo bereidt u zich voor op de dag van de operatie

Eten en drinken

  • Wordt u plaatselijk verdoofd met oogdruppels of een injectie? Dan kunt u op de dag van de ingreep gewoon eten en drinken.
  • Krijgt u narcose? Dan moet u nuchter naar het ziekenhuis komen. Dit betekent:
    • Wordt u vóór 13.00 uur geopereerd, dan mag u na 24.00 uur ’s nachts niet meer eten en drinken.
    • Wordt u ná 13.00 uur geopereerd, dan mag u ‘s morgens nog licht ontbijten met thee en een beschuit.
  • Heeft u diabetes? Geef dit door aan uw anesthesioloog. U krijgt dan een aangepast advies over wat u mag eten en drinken en over uw medicijngebruik.

Medicijnen

Gebruikt u een van onderstaande medicijnen? Volg deze instructies dan goed op.

  • Plastabletten mag u ’s morgens voor de operatie niet innemen.
  • Bloedverdunnende medicijnen mag u ’s morgens voor de operatie wel innemen.
  • Medicijnen voor diabetes (tabletten en/of insuline): meestal hoeft u voor een staaroperatie niet nuchter te zijn, en kunt u deze medicijnen gebruiken zoals u gewend bent. Als u onder narcose gaat, wordt in overleg met de anesthesioloog besloten hoe u met deze medicijnen omgaat.
  • Medicijnen voor de prostaat: in overleg met uw oogarts dient u sommige medicijnen die u gebruikt voor uw prostaat 2 weken voor de operatie te stoppen.

Andere medicijnen kunt u gewoon innemen, tenzij u iets anders afgesproken hebt met uw anesthesioloog en/of oogarts.

Sieraden en make-up

U mag op de dag van de ingreep geen make-up en sieraden dragen.

Behandeling

Dagopname

Een staaroperatie gebeurt meestal in dagbehandeling. Dit betekent dat u niet wordt opgenomen, maar na de ingreep, nog op dezelfde dag, naar huis gaat. Daardoor verblijft u maar korte tijd in het ziekenhuis en kunt u rustig in uw eigen omgeving herstellen.

Waar meldt u zich?

U meldt zich op de afdeling die de operatieplanner met u heeft afgesproken. Een verpleegkundige haalt u vervolgens hier op en brengt u naar de voorbereidingsruimte. Hier wordt uw oog enkele malen gedruppeld en krijgt u de afgesproken verdoving.

Hoe verloopt de operatie?

Een operatieassistent/verpleegkundige neemt u daarna mee naar de operatiekamer. Om misverstanden uit te sluiten - ook al is die kans nog zo klein - checkt het operatieteam meerdere malen uw naam, geboortedatum, voor welke operatie u komt, en aan welk oog u wordt geopereerd. U ligt tijdens de operatie op uw rug. Het is belangrijk dat u tijdens de operatie stil ligt en uw hoofd niet beweegt.

Tijdens de operatie verwijdert de oogarts de lens uit het oog en vervangt deze door een kunstlens. Na de ingreep verbindt de oogarts uw oog met een gaasje en daarover een doorzichtig oogkapje. 

De ingreep wordt in het algemeen goed verdragen en is beslist niet pijnlijk.

Hoe lang duurt de operatie?

De ingreep duurt zo'n 15 minuten.

Nazorg

Naar huis

Na de operatie gaat u terug naar de voorbereidingsruimte. Daar krijgt u - zo nodig - verdere aanwijzingen mee voor thuis.

Wanneer u naar huis mag, hangt af van hoe u zich voelt en welke verdoving u gehad hebt. Bij plaatselijke verdoving mag u na ongeveer 3 uur, dat is inclusief de voorbereiding en de ingreep zelf, onder begeleiding naar huis. Bij narcose na ongeveer 4 uur.

Instructies en adviezen voor thuis

U voelt zich na de operatie nog niet fit. Het is daarom prettig als er de eerste 24 uur iemand bij u blijft. U kunt de meeste dagelijkse bezigheden gewoon weer doen. Denkt u aan lezen, handwerken en/of tv kijken.

Volg verder de onderstaande instructies en adviezen goed op

  • U mag het gaasje en het oogkapje op de dag na de operatie verwijderen.
  • Als het gaasje en het oogkapje eraf zijn, gaat u op de eerste dag na de operatie door met oogdruppelen. U bent hier 1 dag voor de operatie mee gestart.
  • Gebruikt u oogdruppels voor glaucoom (hoge oogdruk)? Gebruik deze medicijnen wel gewoon door.
  • Als u voor de operatie een bril droeg kunt u na de operatie eventueel prettiger kijken zonder bril. Of laat, indien mogelijk, het glas aan de kant van het geopereerde oog verwijderen. Bij de postoperatieve controle wordt uw brilsterkte opgemeten en ontvangt u een uitdraai van deze gegevens voor uw opticien. U kunt dan een definitieve bril laten aanmeten, indien nodig.
  • Voor eventuele pijn kunt u zo nodig driemaal daags 1.000 mg paracetamol innemen (tenzij uw oogarts u andere pijnstillers voorgeschreven heeft).
  • U mag op de dag van de ingreep (operatie) uw lichaam niet zwaar belasten. Denkt u aan persen, bukken en/of zwaar tillen. Daarna mag u weer alles doen.
  • U mag gewoon douchen en uw haar wassen.
  • U kunt 3 weken na de operatie weer sporten.
  • Bent u van plan om kort na de operatie naar het buitenland te reizen? Vraag dan uw oogarts om advies.

Bij welke klachten waarschuwt u het ziekenhuis?

Neem contact op met de poli Oogheelkunde bij:

  • hevige steken of pijn in het oog
  • heftige hoofdpijn in combinatie met misselijkheid of koorts
  • pijn, ondanks de pijnstillers

Complicaties

De kans is zeer klein, maar net als bij iedere oogoperatie kunnen (een van) de volgende complicaties optreden:

  • Infectie (ontsteking)
  • Bloeding
  • Achterblijven van lensresten
  • Lenskapselscheur
  • Netvliesloslating
  • Netvliesoedeem

Hierdoor kan het herstel langer duren. Soms is zelfs een extra operatie nodig of gaat u slechter zien. Als tijdens de operatie een complicatie ontstaat, is het niet altijd mogelijk om de kunstlens te plaatsen. Ook kan het zijn dat de oogarts een ander type kunstlens moet plaatsen.

Nastaar

Na verloop van tijd kan nastaar optreden. Dit is een kleine troebeling in het lenskapsel. Deze troebeling is met een eenvoudige pijnloze laserbehandeling te behandelen. U kunt hierna weer beter zien en alles doen.

Controleafspraken

De verpleegkundige van de polikliniek Oogheelkunde neemt 1 tot 3 dagen na de ingreep contact met u op. Zij vraagt hoe het met u gaat en u kunt eventuele vragen stellen.

U komt 3 weken na de operatie opnieuw voor controle. Uw oog is 3 weken na de ingreep zover genezen, dat de oogarts u een nieuwe bril kan voorschrijven. De kans is groot dat uw oude bril niet meer voldoet.

Deze beide afspraken worden gelijk met u gemaakt als u de operatiedatum afspreekt.

Vragen?

Tijdens kantooruren (8.30 – 17.00 uur)

Buiten kantooruren

  • Tot 24 uur na de operatie neemt u in dringende gevallen contact op met onze Spoedeisende Hulp.
  • Na 24 uur neemt u contact op met de Huisartsenpost

Expertise en ervaring

U kunt bij het specialisme Oogheelkunde van het St. Antonius Ziekenhuis terecht voor vrijwel alle onderzoeken en behandelingen van aandoeningen aan uw ogen. Onze oogartsen hebben zeer veel ervaring met staaroperaties. Zij doen er zo'n 2.350 per jaar.

Locatie operatie

  • De meeste staaroperaties vinden plaats in het St. Antonius Ziekenhuis, locatie Woerden.
  • Staaroperaties onder narcose gebeuren in het St. Antonius Ziekenhuis, locatie Nieuwegein.

Meer informatie

  • Doorsnede van het oog
Doorsnede van het oog (tekening)
Code
OOG 16-B