Onderzoek naar de rol van telomeren bij longfibrose
Kan DNA sequencing ons meer inzicht geven?
Het doel van dit onderzoek is om beter te begrijpen hoe en wanneer telomeren verkorten bij patiënten met longfibrose.
Korte samenvatting
Ons erfelijk materiaal (DNA) is in de cel opgeslagen in 23 paar chromosomen. De uiteinden van deze chromosomen heten telomeren en beschermen het DNA. Telomeren worden korter bij elke celdeling. Soms gaat dit sneller door een erfelijke verandering (mutatie)in het DNA. Als een telomeer heel kort wordt dan werkt de cel niet meer en kan er schade ontstaan. We weten echter nog niet hoe snel dit gebeurt, bij wie, en wanneer dit tot ziekte leidt. Tevens lijken patiënten met zeer korte telomeren op een andere manier te reageren op medicijnen.
Doel van het onderzoek
We willen een test ontwikkelen die de lengte van telomeren in het bloed meet. Door dit te koppelen aan het verloop van longfibrose, hopen we te ontdekken bij welke patiënten telomeerlengte belangrijk is en welke medicijnen het beste werken.
Methode
Dit onderzoek is een laboratoriumstudie. We gebruiken bloed uit de ILD Biobank en medische gegevens van patiënten met longfibrose. Waar mogelijk wordt ook informatie uit het NVALT Longfibrose Register gebruikt.
Voor deze studie maken we gebruik van een veelbelovende en geavanceerde techniek:
DNA sequencing:
Deze techniek wordt al toegepast bij onderzoek naar ziektes zoals kanker en auto-immuunziekten, wij zetten deze techniek nu in voor onderzoek naar longfibrose. Bij longfibrose spelen kleine veranderingen in cellen een belangrijke rol.
Het stelt ons in staat om in het erfelijk materiaal (DNA) van een enkele cel uit te lezen. Dit betekent dat we kunnen onderzoeken hoe telomeerlengte per cel in de tijd veranderen.
Deze informatie kan ons een belangrijke bijdrage leveren om erachter te komen hoe en waarom longfibrose ontstaat en wat het effect van medicijnen is op de cellen.
Belang voor patiënten
Het onderzoek helpt ons beter te begrijpen bij wie telomeerlengte invloed heeft op de ziekte. Dit kan leiden tot betere diagnose, inzicht in het verloop van de ziekte en een behandeling die beter past bij de patiënt.
Het door ontwikkelen van deze veelbelovende test kan leiden tot:
- Betere diagnose: Door te meten hoe lang de telomeren zijn, kunnen artsen beter vaststellen welke vorm van longfibrose de patiënt heeft.
- Gerichtere behandeling: Patienten met korte telomeren kunnen anders reageren op medicijnen. Met deze techniek kunnen we beter voorspellen welke behandeling het beste past bij welke patiënt.
- Inzicht in ziekteverloop: Door de veranderingen in cellen over tijd te volgen, kunnen we beter inschatten hoe de ziekte zich ontwikkelt en of iemand risico loopt op snelle achteruitgang.
- Nieuwe medicijnen: De kennis uit dit onderzoek kan helpen bij het ontwikkelen van nieuwe medicijnen die gericht zijn op de specifieke processen die fout gaan in de cellen van mensen met longfibrose
Wie voert het onderzoek uit
Drs. Lucas Ligtvoet voert het onderzoek uit onder begeleiding van prof. dr. Jan Grutters, dr. Coline van Moorsel en dr. ir. Henk Ruven in het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein.
Status van het onderzoek
Het onderzoek is gestart in maart 2025 en duurt vier jaar.
Deelname
Er worden op dit moment geen nieuwe deelnemers gezocht. We gebruiken materiaal uit de Biobank ILD.
Publicaties en resultaten
Het onderzoek is nog in de beginfase. Er zijn nog geen publicaties beschikbaar..