Kankeronderzoek

Betere risico-inschatting bij prostaatkanker door PSMA-scan

Centrale vraag

PASPoRT: kan de PSMA-scan worden gebruikt om ook een betere risico inschatting te maken van prostaatkanker bij afwachtend beleid (active surveillance).

Aan de ziekte prostaatkanker overlijden in Nederland helaas bijna 3.000 mannen per jaar. Het aantal gevallen van de ziekte is echter nog vele malen hoger, bijna 12.000 mannen krijgen de diagnose. Een belangrijke reden waarom prostaatkanker zo vaak wordt gevonden is omdat de ziekte met de PSA-bloedtest al in een vroeg stadium gevonden kan worden. Behandeling van prostaatkanker kan bestaan uit een operatie of bestraling. Maar al deze technieken hebben een kans op bijwerkingen, zoals erectieproblemen of plasklachten.

Active surveillance

Een deel van de prostaattumoren hoeft niet behandeld te worden, omdat ze klein zijn, heel langzaam groeien en zich weinig agressief gedragen. Het voordeel van een bestraling of operatie weegt bij deze groep niet op tegen de mogelijke bijwerkingen. Na een strikte selectie op de meest gunstige kenmerken van laag risico prostaatkanker, worden deze afwijkingen nauwlettend in de gaten gehouden. Wanneer er later toch verslechtering van de ziekte lijkt te zijn, wordt alsnog tijdig gekozen voor ingrijpen. Deze strategie wordt actief afwachtend beleid genoemd, of 'active surveillance'.

Misclassificatie

Een probleem van active surveillance is dat de methoden om in te schatten hoe agressief de tumor is niet 100% correct zijn. Zelfs na het nemen van meerdere biopten van de prostaat en het verrichten van een aanvullende MRI-scan, blijven er toch nog gevallen waarbij het bij diagnose lijkt alsof ze niet agressief zijn, maar dat wel blijken te zijn. Een nog betere risico inschatting van de tumor is dus wenselijk.

PSMA PET/CT-scan

In het St Antonius Ziekenhuis is veel ervaring met een nieuwe scan, waarbij gebruik wordt gemaakt van een licht radioactieve stof, waarop afwijkingen van de prostaat zichtbaar zijn. Tot nu toe wordt deze scan vooral gebruikt om eventuele uitzaaiingen van agressieve prostaatkanker in lymfeklieren of in de botten aan te tonen. Maar ook afwijkingen in de prostaat zelf lichten op. En er lijkt zelfs een relatie tussen PSMA-activiteit (prostate specific membrane antigen) en agressiviteit van de tumor te zijn. Kan de PSMA scan worden gebruikt om ook een betere risico-inschatting te maken bij active surveillance?

Onderzoeksteam

Roderick van den Bergh, Uroloog, St. Antonius Ziekenhuis

Dr. Roderick van den Bergh

Ontvangen bijdrage van het Onderzoeksfonds:  € 80.000

Startdatum onderzoek: januari 2019
Looptijd: 3 jaar 

Ja, ik wil graag doneren!