Herstel na heupchirurgie draait om meer dan een geslaagde operatie
Promotie Noa Ponds
Na een heupoperatie draait herstel om meer dan een technisch geslaagde ingreep. Ook de mate waarin iemand weer kan lopen, zelfstandig kan leven en zich mentaal goed voelt, bepaalt het succes van de behandeling. In haar promotieonderzoek laat arts-onderzoeker Noa Ponds zien dat deze uitkomsten meer aandacht verdienen. Dat geldt zowel voor patiënten die een geplande heupprothese krijgen als voor ouderen die na een heup- of dijbeenbreuk worden geopereerd. Ponds promoveerde op 28 september aan de Rijksuniversiteit Groningen.
Hoe herstel wordt beoordeeld, verschilt per patiëntgroep. Bij patiënten met een geplande heupprothese spelen vragenlijsten over kwaliteit van leven een belangrijke rol. Bij kwetsbare ouderen na een heupbreuk wordt vooral gekeken naar overleving en complicaties. Volgens Ponds geeft dat geen volledig beeld van hun herstel.
Kijken naar wat er voor de patiënt toe doet
Uit haar onderzoek blijkt dat veel ouderen na een operatie aan een heup- of dijbeenbreuk weer kunnen lopen, weinig pijn ervaren en een deel van hun zelfstandigheid behouden. "Bij kwetsbare ouderen kijken we nog vaak alleen naar overleving en complicaties. Terwijl ook mobiliteit, zelfstandigheid en kwaliteit van leven belangrijke uitkomsten zijn," zegt Ponds.
Om herstel beter in beeld te brengen, is volgens haar dus een bredere blik nodig. Veelgebruikte vragenlijsten zijn niet altijd geschikt voor kwetsbare ouderen, bijvoorbeeld omdat zij deze niet zelfstandig kunnen invullen. In die gevallen kan informatie van een naaste helpen. Ook kunnen draagbare bewegingssensoren laten zien hoe iemand in het dagelijks leven beweegt en functioneert.
Operatietechniek niet bepalend voor sneller herstel
Ponds onderzocht ook twee veelgebruikte operatietechnieken voor een totale heupprothese: de directe anterieure en de posterolaterale benadering. "De gedachte bestaat dat de ene operatietechniek sneller herstel oplevert dan de andere," zegt Ponds.
Uit haar onderzoek blijkt echter dat patiënten in de eerste acht weken na de operatie evenveel vooruitgaan, ongeacht de gekozen techniek. "De keuze voor een operatietechniek kan daarom vooral worden gebaseerd op de patiënt en de ervaring van de chirurg."
Completer beeld van kwaliteit van zorg
Met haar promotieonderzoek pleit Ponds voor een bredere beoordeling van herstel na heupchirurgie. Niet alleen de operatie of de kans op overleven, maar ook mobiliteit, zelfstandigheid en mentale gezondheid laten zien wat een behandeling een patiënt oplevert. "Door deze uitkomsten beter te meten, kunnen zorgverleners herstel gerichter volgen en de zorg verder verbeteren," aldus Ponds.
Ponds volgde het Traineeship Traumageriatrie van het St. Antonius. Binnen dit traject werkte ze onder andere bij de chirurgie in het St. Antonius en Zorgspectrum en deed ze onderzoek op het gebied van traumageriatrie. Detlef van der Velde, traumachirurg in het St. Antonius, is haar copromotor en begeleidde haar binnen het traject. Ze promoveert aan de Rijksuniversiteit Groningen onder leiding van prof. dr. Job Doornberg.