Verder kijken dan leeftijd: nieuwe inzichten voor de zorg aan ouderen met een botbreuk
Promotie Jochem Raats
Mensen worden ouder en willen graag zo zelfstandig mogelijk blijven, met een goede kwaliteit van leven en zorg die aansluit bij hun persoonlijke wensen. Tegelijkertijd neemt de druk op de zorg toe. Hoe zorgen we ervoor dat ouderen met een botbreuk ook in de toekomst de juiste zorg krijgen? Die vraag staat centraal in het proefschrift van arts-onderzoeker Jochem Raats, waarop hij op 1 oktober promoveert aan de Universiteit Utrecht. “Door de toenemende druk op de zorg kan niet ieder belang altijd even zwaar meewegen en zijn keuzes nodig.”
In zijn proefschrift onderzoekt hij hoe de kwetsbaarheid van de patiënt, de rol van de familie en kosten invloed hebben op de zorg voor oudere patiënten met een botbreuk. "Bij medische beslissingen spelen veel belangen een rol," zegt Raats. "Patiënten, familie, zorgverleners en de maatschappij kijken allemaal vanuit hun eigen perspectief naar wat goede zorg is."
Niet alleen kijken naar leeftijd
Een belangrijke conclusie uit zijn onderzoek is dat leeftijd alleen vaak niet genoeg zegt. "Een vitale tachtiger kan iets heel anders nodig hebben dan een kwetsbare zeventiger," licht Raats toe. "Daarom moeten we verder kijken dan alleen iemands leeftijd."
Kwetsbaarheid blijkt een betere voorspeller van herstel, complicaties en behandeluitkomsten. Denk bijvoorbeeld aan hart- en vaatziekten, dementie en afhankelijkheid in het dagelijks functioneren. Door daar meer rekening mee te houden, kunnen zorgverleners beter zorg op maat bieden.
Het onderzoek laat ook zien dat ernstig kwetsbare ouderen na een heupfractuur niet per definitie een slechte kwaliteit van leven hebben. Die kennis kan helpen bij gesprekken over behandelopties en verwachtingen.
Familie is onmisbaar
Bij de behandeling van kwetsbare ouderen spelen niet alleen zorgverleners en patiënten een rol. Ook familieleden en mantelzorgers zijn vaak nauw betrokken bij besluiten over zorg en behandeling. Raats onderzocht welke invloed naasten hebben op die besluitvorming. "Familieleden kennen de patiënt vaak goed en kunnen helpen bij het maken van keuzes," vertelt hij. "Tegelijkertijd kijken zij soms anders naar gezondheid, herstel en kwaliteit van leven dan de patiënt zelf. Het is dus belangrijk om het perspectief van naasten mee te nemen, zonder de stem van de patiënt uit het oog te verliezen."
Keuzes voor de toekomst
Het proefschrift laat zien dat patiënten, familie, zorgverleners en de maatschappij verschillend kunnen kijken naar wat goede zorg is. Door de toenemende druk op de zorg zijn keuzes nodig. Daarbij is een eerlijke en transparante boodschap nodig: niet iedereen kan altijd zijn zegje doen en niet ieder belang kan even zwaar wegen.
Volgens Raats kunnen efficiëntere zorgprocessen en tijdige gesprekken over behandelwensen helpen om onnodige of ongewenste zorg te voorkomen. “Als we eerder bespreken wat voor patiënten belangrijk is, kunnen we de zorg beter daarop afstemmen en onze zorgmiddelen inzetten waar ze het meeste verschil maken.”
Raats volgde het Traineeship Traumageriatrie van het St. Antonius. Binnen dit traject werkte hij onder andere bij de afdeling Chirurgie van het St. Antonius en bij AxionContinu en deed hij onderzoek naar traumageriatrie. Detlef van der Velde, traumachirurg in het St. Antonius, en Henk Jan Schuijt, postdoctoraal onderzoeker en aios klinisch geriater, waren zijn copromotoren en begeleidden hem tijdens het traject. Hij promoveert aan de Universiteit Utrecht.