'Samen beslissen' niet alleen voor grote keuzes in de spreekkamer
Promotie Dorinde van der Horst
Promotieonderzoek van Dorinde van der Horst laat zien dat samen beslissen ook van belang is bij ‘kleinere’ beslissingen bij patiënten met chronische nierschade. Op vrijdag 6 februari promoveerde Van der Horst aan de Universiteit Leiden op haar proefschrift A visit to the doctor. Shared decision making supported by outcome information in chronic kidney disease.
Chronische nierschade is een progressieve ziekte waarbij de nierfunctie van patiënten langzaam achteruit gaat. Het belangrijkste doel van de behandeling is om die achteruitgang af te remmen. Zo kan nierfalen, en daarmee dialyse of een niertransplantatie, zo lang mogelijk worden uitgesteld.
Patiënten met chronische nierschade komen regelmatig op controle bij de nefroloog om het verloop van hun ziekte en de behandeling te bespreken. Tijdens zo’n bezoek nemen zij samen met de zorgverlener allerlei beslissingen die te maken hebben met het afremmen van de nierschade. Denk aan keuzes over leefstijl, medicatie en het plannen van zorg.
Samen beslissen bij polibezoek: ruimte voor verbetering
Uit een van de studies van Van der Horst blijkt dat samen beslissen juist van belang is bij ‘kleinere’ beslissingen waarbij de betrokkenheid van de patiënt nodig is om de keuze goed uit te voeren. Op basis van vragenlijsten onder patiënten en geluidsopnames van poligesprekken, zag zij dat samen beslissen bij de vele keuzes binnen chronische nierschade nog weinig wordt toegepast. Daarnaast zag ze dat de voorkeur van patiënten over hun rol in het nemen van beslissingen niet altijd overeenkomt met hoe zij de besluitvorming in de spreekkamer ervaren.
Nierschade dashboard maakt verschil
Om samen beslissen in de spreekkamer te ondersteunen, ontwikkelde Van der Horst samen met patiënten en zorgverleners het nierschade dashboard. In dit dashboard staat medische informatie visueel weergegeven, samen met PROMS: vragenlijsten die patiënten voor de afspraak invullen over hun gezondheid.
Van onderzoek naar praktijk
De bevindingen uit het proefschrift over samen beslissen zijn verwerkt in trainingen in verschillende Santeon ziekenhuizen. Ook zijn ze opgenomen op samendezorgvernieuwen.nl. Dit kennisplatform biedt zorgprofessionals een praktisch stappenplan voor het personaliseren van zorg, met samen beslissen en het gebruik van uitkomstinformatie als belangrijke onderdelen.
Het nierschade dashboard krijgt binnen Santeon een vervolg via Zorg bij jou. Het thuismonitoringsprogramma chronische nierschade ondersteunt patiënten met een verminderde nierfunctie die niet dialyseren.
Dorinde van der Horst begon in 2011 aan de studie geneeskunde. Na het behalen van haar artsendiploma werkte zij als ANIOS interne geneeskunde in het St. Antonius Ziekenhuis. Daar startte zij haar promotietraject met prof. dr. Willem Jan Bos. Dit promotietraject maakte deel uit van het Experiment Uitkomstindicatoren van Santeon. Momenteel is zij in opleiding tot longarts bij het UMC Utrecht.