Een stoma is een kunstmatige opening voor urine of ontlasting. Via een operatie wordt een stukje darm door de buik naar buiten gebracht en vastgemaakt aan de huid. De urine of ontlasting verlaat het lichaam via deze uitgang en wordt dan opgevangen in een stomaopvangzakje. Uw behandelend arts vertelt u meer over de operatie.

Op deze pagina vindt u informatie  over het proces en de zorg rondom de plaatsing van een darmstoma. De verpleegkundig consulent stomazorg begeleidt u in dit proces. 

Op onze pagina Cystectomie en Bricker vindt u informatie over een urinestoma.

Op deze pagina snel naar

Voorbereiding

Gesprek voor de operatie

Als de arts met u de mogelijkheid van een stoma heeft besproken, komt u in contact met de Verpleegkundig Consulent Stomazorg. Dit is een verpleegkundige die gespecialiseerd is in de zorg voor stomapatiënten. Zij werkt vanuit de poli en komt ook op de verpleegafdeling. Op de poli informeert zij u over het krijgen van een stoma en de gevolgen van de stoma op uw dagelijks leven.
 

Op welke plek komt uw stoma?

Tijdens het gesprek op de poli of vlak voor de operatie kijkt de verpleegkundig consulent stomazorg welke plek op de buik het meest geschikt is voor een stoma. Met een markeerstift zet ze één of meerdere stippen op uw buik. In principe zal de chirurg de stoma op de plek van een van deze stippen aanbrengen. Soms blijkt tijdens de operatie echter dat het in uw situatie beter is de stoma op een andere plek aan te brengen. De chirurg plaatst de stoma op dan op die plek.
 

Behandeling

Opname

U wordt opgenomen op de verpleegafdeling waar de (stoma) afdelingsverpleegkundigen en leerlingverpleegkundigen u verzorgen. Zij helpen en begeleiden u bij de verzorging van uw stoma. Hiervoor is een stappenplan Stomaverzorging ontwikkeld, zodat het duidelijk is wat u zelf kunt doen en waar u nog hulp bij nodig hebt. Neem het stappenplan Stomazorg mee naar het ziekenhuis. 

De ingreep

Uw behandelend specialist vertelt u alles over uw operatie. Hoe de operatie precies verloopt, is afhankelijk van het type operatie dat u ondergaat en van de reden van uw operatie.

Zelf uw stoma verzorgen

Het is ons doel u zo snel en zo goed mogelijk de zorg voor uw stoma aan te leren. Na de operatie verzorgen eerst nog de afdelingsverpleegkundigen uw stoma. Kort daarna leert u zelf om te gaan met uw stoma. Zo bent u goed voorbereid voor als u weer naar huis mag.

Instructie door de verpleegkundig

Tijdens uw ziekenhuisopname komt de verpleegkundig consulent stomazorg bij u langs. Zij houdt in de gaten hoe het gaat met u en met uw stoma. Een aantal dagen na de operatie plant zij een afspraak met u en eventueel uw partner of andere naasten om samen de verzorging van uw stoma door te nemen en te oefenen. 

Aan de hand van een instructiekaart en een stappenplan leert u de verschillende handelingen die u moet kunnen uitvoeren. Vervolgens oefent u samen met de afdelingsverpleegkundige verder met het zelf te verzorgen van uw stoma.

Ontslag

Zodra bekend is wanneer u het ziekenhuis mag verlaten, regelen we alles rondom de
stomazorg, zoals de stomamaterialen, overdracht en vervolgafspraken. De verpleegkundig consulent stomazorg schakelt een medisch speciaalzaak in die alle materialen bij u thuis bezorgt. Deze medisch speciaalzaak handelt in principe de administratie met uw zorgverzekeraar af.

Thuiszorg

Mag u naar huis, maar lukt het u nog niet om helemaal zelfstandig uw stoma te verzorgen? Dan regelt de afdelingsverpleegkundige dat u thuiszorg krijgt. Van de verpleegkundig consulent stomazorg krijgt u dan een overdracht mee voor de medewerker van de thuiszorg.

De verpleegkundig consulent stomazorg belt u

Enkele dagen na uw thuiskomst belt de verpleegkundig consulent stomazorg u op om te vragen hoe het met u gaat. Verder wordt er in overleg met u een afspraak gepland op de poli. Daarbij bespreken we hoe het met u gaat en met de verzorging van uw stoma.


 

Nazorg

Vervolgafpraken

Na de plaatsing van de stoma, komt u regelmatig terug bij de verpleegkundig consulent stomazorg op de poli. Het is raadzaam om het eerste jaar vier keer een afspraak te maken bij de consulent:

  • 1-2 weken na ontslag uit het ziekenhuis
  • 6-8 weken na ontslag
  • 12-14 weken na ontslag en
  • 9 maanden na ontslag.

Daarna is het zinvol om eenmaal per jaar een bezoek te brengen aan de polikliniek Stomazorg. 

Tips voor de verzorging van uw stoma

Hieronder vindt u een aantal handige tips en weetjes over de verzorging van uw stoma.

  • Tijdens het schoonmaken van de stoma kan het slijmvlies soms iets gaan bloeden. Dit is niet erg.
  • Verzorg uw stoma bij voorkeur als u weinig ontlasting hebt, zoals ’s morgens voor het ontbijt. Op deze manier hebt u zo min mogelijk afloop van uw stoma bij het vervangen van uw stomamateriaal.
  • Verzorg uw stoma, afhankelijk van uw lichamelijke conditie en voorkeur, staand of zittend. Zorg ervoor dat uw huid glad is. Huidplooien zorgen ervoor dat de huidplak niet blijft zitten.
  • U kun haren op de huid rond de stoma eens per 1 à 2 weken wegscheren met een wegwerpscheermesje. Gebruik het scheermesje slechts een keer.
  • U kunt met of zonder opvangmateriaal douchen. Houd er wel rekening mee dat er wat ontlasting uit de stoma kan komen. Bij een stoma is er geen sluitspier die de ontlasting tegenhoudt.
  • Gebruik nooit oplosmiddelen, ontvettende middelen, olie of vette crèmes op de huid rond de stoma. Deze middelen irriteren de huid en zorgen ervoor dat de huidplaat minder goed plakken. Gebruik alleen producten die speciaal bedoeld zijn voor het gebruik onder stomaopvangmateriaal.
  • Het is niet noodzakelijk om plakresten van de huid te verwijderen. Maak alleen gebruik van removers na advies van de verpleegkundig consulent stomazorg. Maak na het gebruik van removers de huid goed schoon met lauwwarm water. Hebt u na overleg met de consulent besloten gebruik te maken van removers? Houd er dan rekening mee dat de meeste zorgverzekeraars deze niet vergoeden.
  • De filters op het zakje laten de gasvorming uit de darm reukloos ontsnappen. Deze filters werken niet meer als ze nat worden bij bijvoorbeeld baden of zwemmen. Het zakje zal dan ook bol gaan staan. In dat geval zult u een schoon zakje aan moeten brengen. Hoelang een filter werkt is afhankelijk van de voedingsmiddelen die u eet en de gasproductie van de darmen. De werking van een filter kan daardoor variëren van 8 - 24 uur.
  • Soms blijft de ontlasting boven in het zakje hangen. In dat geval pakt u een nieuwe opvangzak. Om te voorkomen dat dit opnieuw gebeurt kunt u een paar druppels olie of een gaasje in het nieuwe zakje doen.
  • Verder kunt u, als het zakje vacuüm trekt en de ontlasting bovenin blijft plakken, het filter afplakken met een sticker. Door het stickertje tijdelijk te verwijderen kunt u het zakje ontluchten. U kunt ook het zakje met wat lucht erin aanbrengen.
  • Verwissel op tijd het opvangzakje. Deze mag maximaal tot 1/3 gevuld zijn. Als het zakje te vol raakt, kan dit problemen veroorzaken. Het zakje kan bijvoorbeeld overlopen bij het verschonen, het kan door het gewicht van de plak loslaten of de plak kan van de huid lostrekken.
  • Afhankelijk van de operatie die u hebt ondergaan, kan het zijn dat u aandrang voelt op uw anus. Dit kan komen doordat er nog een stuk darm vanaf uw anus aanwezig is. Er kan wat slijm uit komen dat grijs tot bruin van kleur kan zijn. Dit is normaal.
  • Zorg dat u altijd extra opvangmateriaal bij u hebt wanneer u weggaat, ook wanneer u de poli bezoekt.

Wij hopen dat u snel vertrouwd raakt met de verzorging van uw stoma en wensen u een goed herstel toe.

Toon meer

Meer informatie

Telefonisch spreekuur

Hebt u vragen over problemen met uw stoma? Dan kunt u tijdens het telefonische spreekuur de verpleegkundig consulent stomazorg bellen. Het telefoonnummer en de tijden waarop het spreekuur plaatsvindt, vindt u in het contactkader bovenaan deze pagina. U kunt ook buiten deze tijden bellen en uw naam en geboortedatum inspreken op ons antwoordapparaat. Wij bellen u dan zo snel mogelijk terug.  
 

Printversie van deze pagina (PDF)
Code
SWID 02-B