Nieuws
1 maart 2022

Darmkankerpatiënten fitter operatie in

Met hulp van Fitbit aan conditie werken voor beter en sneller herstel

patiënt met fitbit

4359 stappen heeft meneer Van ’t Veld (70) vandaag gezet. Dankzij de Fitbit om zijn pols houdt hij het nauwlettend in de gaten. “Om aan die 10.000 stappen per dag te komen, moet ik dus zo nog wel even op pad”, grapt hij. Het horloge is onderdeel van een onderzoek waar hij samen met ruim 100 andere patiënten van het St. Antonius Ziekenhuis aan meedoet. Over 2 weken ondergaat hij een darmkankeroperatie en de Fitbit moet hem stimuleren om fitter de operatie in te gaan. 

“We weten dat oudere patiënten die een goede conditie hebben voordat zij geopereerd worden, beter en sneller herstellen”, aldus Eelke Lemmens, verpleegkundig specialist op het gebied van oncologie in het St. Antonius. “We stimuleren patiënten daarom om voor hun operatie meer te bewegen.” Hiervoor is het St. Antonius samen met softwarebedrijf Healthy Chronos een studie gestart, waarbij ze onderzoeken of monitoring op afstand helpt om oudere patiënten fitter de operatie in te laten gaan. 

Geheugensteuntje

Lemmens geeft patiënten die een darmkankeroperatie moeten ondergaan altijd al het advies om twee keer per dag 30 minuten te bewegen. Maar dat blijkt niet altijd even gemakkelijk. “Vaak denken patiënten wel dat ze genoeg bewegen, maar overschatten ze zichzelf en zetten ze helemaal niet zoveel stappen”, aldus Lemmens. Dankzij de Fitbit met stappenteller en hartslagmeter krijgen ze daar inzicht in. Het horloge werkt bovendien ook als geheugensteuntje: het helpt hen eraan te herinneren dat ze voldoende moeten bewegen.
 
Dat herkent ook meneer Van ’t Veld. “Het is behoorlijk verslavend. Ik kijk heel vaak op de Fitbit om te zien hoeveel stappen ik al heb gezet. Dat zijn er vandaag nog niet zo heel veel, dus ik ga straks nog wel even een blokje om.” 
 
Eind vorig jaar is het St. Antonius gestart met het onderzoek. Het is een vervolg op het zogeheten AGE-studie, waarin het St. Antonius sinds 2015 de conditie van kwetsbare ouderen voorafgaand aan een operatie onderzoekt. Patiënten die 70 jaar of ouder zijn en binnenkort een darmkankeroperatie moeten ondergaan, komen in aanmerking voor de monitoring op afstand. Door middel van loting worden zij verdeeld in twee groepen: een groep mét een Fitbit en een groep zonder. Aan het begin van het onderzoek doen alle patiënten onder begeleiding van de fysiotherapeut onder andere een looptest van 6 minuten en vlak voor de operatie wordt dit opnieuw gedaan. Beide resultaten en vooral de verschillen in conditie tussen de twee groepen worden vervolgens met elkaar vergeleken.

Spierversterkende oefeningen

Niet alleen de patiënt zelf krijgt dankzij de Fitbit inzicht in het aantal stappen dat hij of zij zet. Ook de verpleegkundig specialist krijgt dit te zien via een speciaal ontwikkeld digitaal dashboard. “Als we zien dat een patiënt niet zoveel actieve minuten heeft, motiveren we om nog wat meer te bewegen”, legt Lemmens uit. Dit hoeft overigens niet alleen in de vorm van extra stappen te zijn; het kunnen ook oefeningen zijn. Naast een slim horloge krijgen de patiënten daarom ook een map met spierversterkende oefeningen mee naar huis.  
 
Op deze manier worden patiënten niet alleen fitter, maar worden ze bovendien meer bij hun behandeling betrokken. “Ze krijgen meer verantwoordelijkheid en pakken zelf de regie, wat weer leidt tot een betere kwaliteit van leven”, aldus Lemmens. Ook meneer Van ’t Veld is enthousiast. Samen met zijn vrouw gaat hij nu alleen nog maar lopend naar het winkelcentrum en laat hij de auto vaker staan. “Dus het stimuleert zéker en ook mijn vrouw profiteert mee”, lacht hij.

Maart darmkankermaand

Maart is internationaal uitgeroepen tot darmkankermaand. Daarom staan we hier vandaag op 1 maart bij stil. Want in Nederland krijgen jaarlijks ruim 15.000 mensen de diagnose darmkanker. De kans op genezing is groot als het vroeg wordt ontdekt. Herken jij de signalen? Test jezelf op de webiste van de Maag Lever Darm Stichting.

In het St. Antonius Ziekenhuis worden meer dan 15.000 darmonderzoeken (coloscopieën) en 250 darmoperaties per jaar uitgevoerd. De artsen van het St. Antonius Kankercentrum hebben dus veel ervaring.
Het onderzoek met de Fitbit is één van de vele initiatieven in het St. Antonius om betere uitkomsten voor deze patiëntengroep te realiseren. Hiervoor werkt het ziekenhuis steeds vaker met zogenaamde zorgketens. Hierin wordt de zorg multidisciplinair georganiseerd rondom specifieke patiëntgroepen. Vanwege het succes van deze vorm van waardegedreven zorg, breidt het St. Antonius het aantal zorgketens dit jaar uit van vier naar tien zorgketens.