Een visje in plaats van een prik
Hoe de Droomrobot kinderen met fantasie door spannende momenten heen helpt
Een prik, een sonde of onder narcose gaan: veel kinderen vinden dat spannend. Binnen een nieuw onderzoeksproject wordt gewerkt aan een bijzondere oplossing: de Droomrobot. Deze robot leidt kinderen af door geleide fantasie. Dat is een bewezen methode waarbij een kind zich via een positief verhaal kan ontspannen.
De Droomrobot kan bewegen, praten en luisteren. Hij kijkt kinderen aan, zwaait en vertelt verhalen in een rustige stem. Arine Vlieger, kinderarts in het St. Antonius en expert op het gebied van geleide fantasie, vertelt: “Angst speelt vaak net zo’n grote rol als de ingreep zelf. Als je die spanning kunt verminderen, wordt de hele ervaring dragelijker. Voor het kind, maar ook voor ouders en zorgverleners.”
Wat is geleide fantasie?
Geleide fantasie - ook wel medische hypnose genoemd - is minder spannend dan het klinkt. Het gaat om aandacht en suggestie. Arine legt uit: “Als een kind zich iets levendig voorstelt, reageert het lichaam daarop. Bijvoorbeeld: het kind luistert naar een verhaal over zwemmen onder water en ziet in zijn verbeelding allemaal visjes. Dan zegt de robot dat er soms visjes tegen je neus kunnen zwemmen. Op datzelfde moment wordt de sonde ingebracht. Het kind voelt het ‘visje’ in plaats van de medische handeling. Zo werken het brein en het lichaam samen.”
Geleide fantasie wordt in het ziekenhuis al langer gebruikt, onder andere door medisch pedagogisch zorgverleners. Zij kunnen echter niet altijd bij elk spannend moment aanwezig zijn. Met de Droomrobot wordt onderzocht of deze ondersteuning ook door een robot kan worden geboden.
Een verhaal op maat
Er zijn drie varianten van de droomrobot gemaakt, voor verschillende medische situaties: bloedprikken, sondeplaatsen en narcose. Arine hielp mee bij het ontwikkelen van de verhalen die de Droomrobot gebruikt. “Het kind kiest zelf een fijne plek, zoals het strand of een luchtballon en bouwt samen met de robot een verhaal,” vertelt Arine. “Bij kinderen die onder narcose gaan, ontmoet het kind de robot eerst op de dagbehandeling. De robot rijdt mee naar de operatiekamer en vertelt rustig verder terwijl de anesthesioloog het kapje opzet. Doordat het kind het verhaal zelf kiest en meebeleeft, is het moment van de ingreep minder spannend.”
Eerste ervaringen positief
“We zagen dat de kinderen die meededen aan het onderzoeksproject goed afgeleid waren door de Droomrobot en volledig gefocust op het verhaal dat hij vertelde. Zelfs wanneer iemand binnenliep, keken ze niet op of om. Ook de medewerkers en ouders reageerden enthousiast,” vertelt Simone de Droog enthousiast. Simone is Associate Lector bij de Hogeschool van Amsterdam en hoofdonderzoeker van het project. “Ouders merkten dat hun kind ontspande en daar werden zij zelf ook weer rustiger van.”
Uit de test kwamen ook verbeterpunten. Zo stond bijvoorbeeld het geluid van de robot te laag, zeker voor kinderen bij wie buisjes in de oren worden geplaatst.
Samenwerking tussen ziekenhuizen
De Droomrobot is een samenwerking tussen de Hogeschool van Amsterdam, Hogeschool Utrecht, St. Antonius Ziekenhuis, Wilhelmina Kinderziekenhuis, Beatrix Kinderziekenhuis, Erasmus MC en verschillende robotica- en hypnose-experts.
Het project loopt twee jaar en is bijna afgerond. Alle ervaringen worden nu gebundeld en verwerkt in een stappenplan voor ingebruikname. Daarna wordt subsidie aangevraagd om het mogelijk te maken dat kinderen straks veel minder angst ervaren in het ziekenhuis.