Aandoeningen

Eierstokkanker (ovariumcarcinoom)

Jaarlijks wordt in Nederland bij ruim 1300 vrouwen eierstokkanker vastgesteld. Eierstokkanker ontstaat meestal bij vrouwen boven de 50 jaar, maar kan op alle leeftijden voorkomen.

De oorzaak van eierstokkanker is niet bekend. Uit statistieken blijkt dat eierstokkanker vaker voorkomt bij vrouwen die geen of weinig kinderen hebben gebaard.

Er zijn aanwijzingen dat een groot aantal zwangerschappen en het gebruik van 'de pil' het risico verminderen om eierstokkanker te krijgen.

Op deze pagina snel naar

Symptomen

De eierstokken liggen min of meer vrij in de buikholte. Daardoor hebben vrouwen in het begin van de ziekte doorgaans geen klachten. Om die reden wordt eierstokkanker vaak pas in een laat stadium ontdekt.

Wanneer de ziekte zich uitbreidt, kunnen de volgende symptomen ontstaan:

  • vage buikpijn;
  • een opgeblazen gevoel;
  • misselijkheid;
  • verstopping;
  • vaker dan normaal plassen;
  • het dikker worden van de buik: dit wordt vaak opgemerkt doordat kleren niet goed meer passen.
  • vermoeidheid en gewichtsverlies, zonder dat daarvoor een verklaring is.

De genoemde symptomen hoeven niet te wijzen op eierstokkanker. Ze kunnen ook veroorzaakt worden door een andere aandoening.

Soorten

Er zijn verschillende vormen eierstokkanker. Zij onderscheiden zich door het weefsel waaruit ze zijn ontstaan. Het onderscheid tussen de verschillende vormen eierstokkanker is van belang, omdat de behandeling van elke vorm anders is. Globaal zijn er 3 vormen:

  • Epitheliale eierstoktumor

Dit is de meest voorkomende vorm (80 tot 90% van de tumoren) en ontstaat uit de buitenste laag cellen van de eierstok (het epitheel).

  • Stromaceltumor

Dit is een tumor die ontstaat uit het weefsel waarin de eicellen liggen.

  • Kiemceltumor

Dit is een tumor die ontstaat uit de kiemcellen. Deze vorm van eierstokkanker komt vooral bij jonge meisjes voor.

Er bestaan nog 3 andere soorten. Deze zijn zeer zeldzaam en worden hier derhalve niet besproken:

  • mesenchymale tumoren (sarcomen);
  • lymfomen van de eierstok en
  • Krukenberg tumoren (darmkanker die zich heeft verspreid naar de eierstok).

Onderzoeken

Als u met symptomen van eierstokkanker bij uw huisarts komt, zal deze u eerst lichamelijk onderzoeken. Zonodig verwijst uw huisarts u naar een gynaecoloog. De volgende onderzoeken kunnen dan plaatsvinden:

  • lichamelijk onderzoek;
  • inwendig onderzoek bij gynaecologische klachten (vaginaal en rectaal);
  • bloedonderzoek (bepalen Ca-125 gehalte);
  • vaginale echoscopie (echografie);
  • echo van de buik.

Op onderstaande webpagina kunt u meer informatie vinden over de verschillende onderzoeken.

Behandelingen

De meeste vrouwen met eierstokkanker krijgen een operatie in combinatie met chemotherapie. Bestraling (radiotherapie) wordt bij eierstokkanker zelden toegepast.

Intensieve samenwerking met het UMCU

Bij het vaststellen van het behandelplan zijn verschillende specialisten betrokken. Zij maken gebruik van gezamenlijk vastgestelde landelijke richtlijnen. Ook overleggen de behandelaars van het St. Antonius Ziekenhuis met hun collega`s uit het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU). Wekelijks bespreken zij patiënten met elkaar via een multidisciplinair overleg. Uw behandelend arts (hoofdbehandelaar) stelt uiteindelijk een bepaalde behandeling voor op grond van:

  • het stadium van de ziekte;
  • uw algemene lichamelijke conditie.

De operatieve ingrepen bij eierstokkanker vinden plaats in het UMCU. De chemotherapie-behandelingen vinden plaats in het St. Antonius Ziekenhuis. Behalve de eigen arts, is een oncologieverpleegkundige gedurende de gehele behandelperiode het vaste aanspreekpunt voor patiënten.

Op onderstaande webpagina kunt u meer informatie vinden over de verschillende behandelingen.

Stadia

Onder het stadium verstaat men de mate waarin de ziekte zich in het lichaam heeft uitgebreid. De gynaecoloog stelt het stadium van de ziekte vast door onderzoek te doen naar:

  • de plaats en grootte van de tumor;
  • de mate van doorgroei in het omringende weefsel en
  • de aanwezigheid van uitzaaiingen in de lymfeklieren en/of organen elders in het lichaam.

Bij eierstokkanker onderscheidt men 4 stadia:

  • Stadium I: de tumor is beperkt tot een of beide eierstokken.
  • Stadium II: de tumor is doorgegroeid in andere organen in het kleine bekken.
  • Stadium III: er zijn uitzaaiingen in de buikholte buiten het kleine bekken.
  • Stadium IV: er zijn uitzaaiingen van eierstokkkanker ergens anders in het lichaam, bijvoorbeeld in de longen.

Artsen spreken bij stadium I en II (doorgroei beperkt tot baarmoeder en/of eileiders) over een 'vroeg stadium' en bij de andere stadia over een 'gevorderd stadium'.

Erfelijkheid

Bij de meeste vrouwen met eierstokkanker is er geen sprake van erfelijkheid. Bij 5 tot 10% van de patiënten is dat wel het geval. Erfelijke eierstokkanker in de familie kan samengaan met erfelijke borstkanker.

Een aantal kenmerken kan wijzen op erfelijke eierstokkanker:

  • Wanneer bij iemand op relatief jonge leeftijd (voor het 50e jaar) eierstokkanker wordt geconstateerd.
  • Als er verscheidene familieleden (bloedverwanten) in verschillende generaties borstkanker en/of eierstokkanker hebben (gehad), bijvoorbeeld zus of moeder.
  • Als kanker in beide borsten wordt vastgesteld (gelijktijdig of met enige tijd er tussen).
  • Als een vrouw zowel borstkanker als eierstokkanker krijgt.
  • Als in de familie bij een of meer mannen borstkanker voorkomt.

Wanneer u vragen heeft over een mogelijk erfelijke oorzaak van uw ziekte, bespreek deze dan met uw huisarts of behandelend specialist.

Eierstokkanker is, evenals alle andere soorten kanker, niet besmettelijk. Er is dus ook geen risico dat de partner het door geslachtsgemeenschap kanker krijgt. 

Expertise en ervaring

Specialistisch team

De gynaecologen van het St. Antonius Ziekenhuis hebben ieder hun eigen aandachtsgebied en werken met gespecialiseerde verpleegkundigen, fertiliteitsartsen en verloskundigen. Zij werken nauw samen met andere specialisten in het ziekenhuis om u de zorg te bieden die u nodig heeft. Ook werken ze met de nieuwste behandelmethoden en volgen zij de recente ontwikkelingen op hun vakgebied.

Aandachtsgebieden

Het specialisme Gynaecologie van het St. Antonius Ziekenhuis heeft bijzondere expertise op het gebied van bekkenbodemaandoeningen, vruchtbaarheid, geboortezorg, gynaecologische kanker, seksuologie en algemene gynaecologische aandoeningen (waaronder afwijkende uitstrijkjes, vulva-aandoeningen, menstruatieklachten, endometriose, menopauze en anticonceptie).

Persoonlijk en betrokken
Wij vinden het belangrijk dat u zich op uw gemak voelt. Daarom proberen we uw afspraken zoveel mogelijk bij een vaste behandelaar in te plannen. Een behandelplan stellen wij graag samen met u op maat samen.

Meer informatie

Patiëntenvereniging

  • Stichting Olijf

Stichting Olijf is een netwerk van en voor vrouwen die gynaecologische kanker hebben (gehad). Dit betekent dat vrouwen met kanker aan baarmoeder(hals), eierstokken, vulva of vagina bij deze patiëntenorganisatie terechtkunnen voor contact met medepatiënten. Over het hele land verspreid zijn vrouwen, allen zelf (ex-) patiënten, bereikbaar voor telefonisch contact.

Wie behoefte heeft aan contact of verdere informatie wenst, kan contact opnemen met: Stichting Olijf, T 033 - 463 32 99 (maaandag t/m donderdag 09.00-13.00 uur), E olijf@olijf.nl, www.olijf.nl.

Website

Aanvullende informatie over eierstokkanker vindt u op:

Gerelateerde informatie

Uitgelicht

13 juli 2022Nieuwsbericht

13 september: webinar Eierstokkanker

Code
GYN 59-A