Nieuws
23 januari 2019

Update: Fors minder bijwerkingen chemotherapie bij stamceltransplantatie

Verpleegkundig onderzoek St. Antonius laat mooie resultaten zien

Hanny Overbeek presenteert onderzoeksresultaten tijdens Santeon verpleegkunde symposium

Update: Inmiddels is er een infographic van dit onderzoek beschikbaar.

Infographic bijwerkingen chemotherapie

Bericht 22 november 2018

Bij een autologe stamceltransplantatie worden de stamcellen van een patiënt beschermd tegen een behandeling met hoge doseringen chemotherapie door ze vóór de chemotherapie af te nemen en daarna weer terug te geven. De intensieve chemotherapie geeft ernstige bijwerkingen bij deze patiënten. In het St. Antonius Ziekenhuis werd onderzocht of een aantal relatief eenvoudige wijzigingen deze nare bijwerkingen kan verminderen. De resultaten blijken bijzonder waardevol voor de behandeling en het herstel van deze patiënten.

Gewenst effect

De chemotherapie die deze patiënten krijgen, zorgt voor ernstige beschadigde slijmvliezen, misselijkheid, braken en soms hevige diarree. Bovendien krijgen ze vaak ernstige infecties. Het hematologieteam in het St. Antonius voerde op basis van wetenschappelijke literatuur een aantal wijzigingen door met als doel deze nare bijwerkingen voor patiënten te verminderen. Er werd gestart met mondkoeling, de medicatie tegen de misselijkheid werd aangepast en er werd minder sondevoeding gegeven. Ook de antibiotica ter voorkoming van infecties werd gewijzigd. Verpleegkundig specialist Hanny Overbeek onderzocht vervolgens samen met hematoloog Maaike Söhne en kwaliteitsfunctionaris Yvonne Westerman of de wijzigingen het gewenste effect hadden. En dat bleek inderdaad zo te zijn. Na statusonderzoek bij 158 patiënten die tussen 2013 en 2018 een autologe stamceltransplantatie ondergingen in het St. Antonius, bleek dat de aanpassingen ervoor zorgden dat de bijwerkingen met 30 tot 70%, fors afnamen.

Thuis herstellen

Doordat de bijwerkingen zo significant werden teruggebracht en patiënten zich daardoor minder ziek voelden, kon gestart worden met een ambulant traject. Hierbij herstellen patiënten, die aan enkele criteria voldoen, na hun transplantatie thuis en hoeven niet opgenomen te blijven. Deze patiënten worden wel intensief begeleid vanuit het ziekenhuis. Inmiddels kan bijna de helft van deze patiënten via dit ambulante traject thuis verder herstellen.

Bijwerkingen niet voor lief nemen

Verpleegkundig specialist Hanny Overbeek presenteerde de resultaten van het onderzoek onlangs op het Santeon verpleegkundig congres en won daarmee  de Santeon Verpleegkunde Prijs 2018. Hanny: “Het meest blij ben ik natuurlijk voor de patiënten die zo’n ingrijpende kuur moeten ondergaan. Het is zó fijn om te zien dat zij nu veelal zonder ernstige complicaties het traject doorlopen. De ervaringen zijn zó positief, dat we hopen dat andere ziekenhuizen de aanpassingen ook gaan doorvoeren, zodat nog veel meer patiënten er baat bij gaan hebben. Het is heel belangrijk dat we bijwerkingen niet voor lief nemen. Het hebben van minder bijwerkingen kan voor een patiënt een wereld van verschil betekenen. Verpleegkundigen en artsen samen spelen hierin een cruciale rol.”

Op de foto: Hanny Overbeek tijdens het Santeon Verpleegkunde Congres 2018.