Behandelingen & onderzoeken

Nefrostomiekatheter (nierdrain)

Een nefrostomiekatheter (nierdrain) is een slang die via de huid rechtstreeks in de nier is gebracht. De katheter zorgt voor de urineafvoer uit de nier naar buiten toe. Om de kans op infecties te voorkomen is het belangrijk de katheter goed te verzorgen en het verwisselen en aansluiten van de urineopvangzakken hygiënisch uit te voeren.

Een nefrostomiekatheter kan tijdelijk of blijvend zijn. De uroloog geeft aan hoelang de katheter nodig is en wanneer deze moet worden verwisseld of verwijderd. Dit gebeurt in het ziekenhuis.

Meer over de nefrostomiekatheter

Een nefrostomiekatheter blijft goed in de nier liggen omdat er aan het einde van de slang een krul of ballon zit. Om te voorkomen dat de katheter bij de insteekopening knikt en zo de afvoer van urine belemmert, wordt deze met een speciale pleister vastgeplakt aan de huid. Via de katheter loopt de urine uit de nier in een urine-opvangzak. In de meeste gevallen zit de nefrostomiekatheter ook nog vastgehecht.

Overdag wordt de urine opgevangen in een urinebeenzak. De beenzak is door middel van bandjes om het been bevestigd onder de gewone kleding. Aan de onderkant van de beenzak zit een aftapkraan waarmee de zak eenvoudig in het toilet geleegd kan worden. Voor de nacht moet de nachtzak aan de beenzak gekoppeld worden. 's Nachts wordt de urine opgevangen in een urinenachtzak. Deze zak kan meer urine opvangen, zodat u rustig door kunt slapen.

Verzorging van de nefrostomiekatheter

Hieronder leest u hoe u de katheter het beste kunt verzorgen.

Verzorging insteekopening

Verzorg de insteekopening van de katheter 1x in de week. Bij lekkage of een geïrriteerde insteekopening verzorgt u de insteekopening 2x per week. De insteekopening is een toegang naar de nier en de kans op een infectie via deze opening is groot. De verzorging van de insteekopening moet daarom altijd zo hygiënisch mogelijk gebeuren. Hieronder leest u hoe u de insteekopening het beste kunt verzorgen. 

  • Was uw handen.
  • Verwijder voorzichtig de oude pleister bij de insteekopening volgens de instructie hieronder. Laat de pleister, waarmee de slang van de katheter op uw buik bevestigd is, nog zitten.
  • Controleer de huid op ontstekingsverschijnselen, zoals roodheid, zwelling, warmte, pijn en wondvocht.
  • Maak vervolgens de huid rondom de katheter voorzichtig schoon met een schoon en vochtig washandje.
  • Verwijder zo nodig de pleisterresten met lauw water en zeep.
  • Dep de omgeving van de insteekopening droog met een schone handdoek.
  • Maak de insteekopening schoon met water en gazen. 
  • Laat hierna de huid even drogen.
  • Plak de nieuwe pleister volgens de instructie hieronder.

Verwijderen nefrodrainpleister 

Hand haalt zachte deel rond de insteekplaats voorzichtig los

Stap 1: Haal het zachte deel van de pleister rond de insteekplaats voorzichtig los.

Hand verwijdert de bovenlaag langs de voorgesneden lijnen

Stap 2: Verwijder de bovenlaag langs de voorgesneden lijnen.

 

Katheter en pleister

Stap 3: Til de katheter voorzichtig los van de pleister.

Haal haalt de pleister rustig van de huid

Stap 4: Haal de pleister rustig van de huid.

 

Nieuwe nefrodrainpleister aanbrengen

Twee handen maken de beschermlaag van de Nefrodrain pleister los

Stap 1: Maak de beschermlaag aan beide kanten los.

Twee handen openen de Nefrodrain pleister

Stap 2: Open de voorkant. Hier brengt u de katheter in.

 

Twee handen plaatsen de Nefrodrain pleister

Stap 3: Plaats de pleister. Zorg dat de katheter onderin de opening ligt.

Twee handen verwijderen de beschermlaag van de nefrodrain pleister

Stap 4: Verwijder eerst de twee kleine stukjes beschermlaag aan de onderkant door aan de lipjes te trekken. Druk de pleister daarna zachtjes op de huid.

 

Twee handen verwijderen de grote beschermlaag

Stap 5: Verwijder daarna de grote beschermlaag aan de onderkant door aan het lipje te trekken. Druk de pleister zachtjes aan.

Twee handen verwijderen de beschermlaag aan de bovenkant van de nefrodrainpleister

Stap 6: Verwijder de beschermlaag aan de bovenkant. Leg de katheter op het kleefgedeelte.

 

Twee handen trekken aan het lipje van de nefrodrainpleister

Stap 7: Trek het beschermstrookje van de bovenkant los.

Twee handen plaatsen de bovenste plaklaag van de nefrodrain-pleister

Stap 8: Leg de bovenkant op zijn plaats terwijl u de beschermlaag verwijdert.

 

Hand drukt zachte deel van de nefrodrainpleister rond insteekplaats goed aan

Stap 9: Leg de bovenkant op zijn plaats en druk het zachte deel rond de insteekplaats goed aan. 

Hand drukt bovenkant van de nefrodrainpleister goed aan

Stap 10: Druk de bovenkant licht aan zodat de pleister goed vastzit.

 

De nefrodrainpleister zit op zijn plaats

Stap 11: De pleister zit nu goed op zijn plaats.

 

©: Copenhagen Medlab 

 

Wassen, douchen en zwemmen

U kunt zich gewoon wassen en douchen met de nefrostomiekatheter. U hoeft niet bang te zijn dat de katheter eruit valt. De kans daarop is klein. Let er wel op dat u niet aan de katheter trekt. U mag niet in bad of zwemmen want hiervoor is het infectiegevaar te groot.

Drinken

Om verstopping van de katheter te voorkomen is het belangrijk dat u voldoende drinkt: minimaal 2 liter op een dag.

Verwisselen en koppelen urinezakken

Ook het aansluiten of verwisselen van de urineopvangzakken moet zo hygiënisch mogelijk gebeuren. Hieronder kunt u lezen hoe u dit het beste kunt doen.

Algemene tips bij aansluiten of verwisselen

  • Was altijd uw handen vóór en na de verzorging van de katheter.
  • Leg een handdoek of washand onder de aansluiting.
  • Maak altijd de aansluitingen tussen katheter en opvangzak schoon met een gaasje met alcohol 70%.
  • Laat de aansluitingen altijd 1 minuut drogen.
  • Zorg dat u niet trekt aan de katheter.
  • Let op dat er geen knikken zitten in de verbindingsslang tussen de katheter en de urinebeenzak.
  • De urinenachtzak moet altijd lager hangen dan uw nieren, omdat de urine anders niet goed in de zak kan lopen.

Beenzak verwisselen

U kunt de beenzak 7 dagen gebruiken. Of korter  als daar aanleiding toe is. Bijvoorbeeld bij lekkage of wanneer de urinebeenzak ruikt of vies is. Het verwisselen van de beenzak gaat als volgt:

  • Leeg de beenzak in het toilet.
  •  Was uw handen.
  • Sluit de aftapkraan van de nieuwe beenzak.
  • Schuif de beenbandjes door de daarvoor bestemde openingen in de beenzak.
  • Verwijder de beschermdop van de slang van de nieuwe beenzak.
  • Vouw de katheter die uit uw nier loopt aan het uiteinde dubbel of knijp deze dicht en leg er eventueel een handdoek of washand onder.
  • Koppel de oude beenzak los van de katheter.
  • Reinig de binnenkant van de katheteropening en het uiteinde van de slang van de beenzak met een gaasje met alcohol 70%.
  • Laat het 1 minuut drogen.
  • Koppel de nieuwe beenzak aan. Het is hierna niet langer nodig om de katheter dicht te knijpen of dubbel te vouwen.
  • Bevestig de urinebeenzak aan uw bovenbeen of aan uw onderbeen, wat u het prettigst vindt.
  • Gooi de oude beenzak (nadat u deze leeg heeft gemaakt) in een afvalcontainer.

Koppelen van nachtzak aan beenzak

Voor de nacht koppelt u de urinenachtzak aan de aftapkraan van de beenzak, vervolgens opent u de aftapkraan. De urine kan nu ongehinderd aflopen in de urinenachtzak. Het koppelen doet u als volgt:

  • Leeg de beenzak in het toilet.
  •  Was uw handen.
  • Verwijder de beschermdop van de slang van de urinenachtzak.
  • Reinig de binnenkant van de aftapkraan van de beenzak met een gaasje met alcohol 70%.
  • Laat het 1 minuut drogen.
  • Koppel de slang van de urinenachtzak aan de aftapkraan van de beenzak.
  • Open de aftapkraan van de beenzak.
  • Bevestig de urinenachtzak aan het rekje en hang dit aan de zijkant van uw bed (lager dan het matras.)
  • Het is prettig om de bandjes van de beenzak wat losser te maken of de beenzakhouder af te doen.
  • Sluit ’s ochtends de aftapkraan van de beenzak.
  • Koppel de urinenachtzak los van de beenzak.
  • Reinig het uiteinde van de aftapkraan van de beenzak met een gaasje met alcohol 70%.
  • Leeg de volle urinenachtzak in het toilet. U mag deze hergebruiken. U kunt hem dan doorspoelen met water en weer hergebruiken voor maximaal 7 dagen (zie ook onder 'thuisgebruik nachtzak'). Daarna gooit u de nachtzak in een afvalcontainer.

Contact opnemen

Problemen met de katheter of lichamelijke klachten 

Soms lekt er urine langs de katheter of stroomt er geen urine in de urinezak. Dit kan een aantal oorzaken hebben:

  1. Er zit een knik in de katheter.
  2. Er zit een knik in de verbindingsslang tussen de katheter en de urinebeenzak.
  3. De katheter zit verstopt door gruis of een bloedstolsel.
  4. De katheter ligt niet goed in de nier.

Oorzaak 1 en 2 kunt u zelf oplossen. Haal de knik uit de katheter of de verbindingsslang en leg deze weer recht neer.

Neem direct contact met ons op bij oorzaak 3 of 4. Doe dit ook bij één van de volgende klachten:

  • koorts;
  • pijn;
  • bloed bij de urine;
  • pus of roodheid bij de insteekplaats;
  • de drain is eruit gevallen;
  • de drain loopt niet af en u krijgt pijn in uw zij (controleer eerst of het kraantje open staat);
  • donkere of sterk ruikende urine.

Neem contact op met:

Maandag tot en met vrijdag van 08.30 tot 16.30 uur:
Poli Urologie, T 088 320 25 00
Buiten kantoortijden en in het weekend:
Afdeling F2, T 088 320 65 32

 

Praktische vragen over de verzorging van de nefrodrain

Zelfredzaam Thuis, T 088 320 60 53
Bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 10.00 tot 14.30 uur.

 

Vragen over het materiaal

Continentiezorg, T 088 320 28 05
Bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 08.00 tot 09.00 uur en van 13.00 tot 13.30 uur.
U kunt ook contact opnemen met leverancier Medireva, T 043 36 90 820.

 

Veilige zorg in het ziekenhuis

In het St. Antonius Ziekenhuis staat veiligheid voorop. Onze medewerkers doen er alles aan om uw bezoek aan het ziekenhuis zo goed mogelijk te laten verlopen. Help ons a.u.b. om goed voor u te zorgen door ons te vertellen:  

  • Welke medicijnen u gebruikt.
  • Of u allergieën heeft.
  • Of u (mogelijk) zwanger bent.
  • Als u iets niet begrijpt.
  • Wat u belangrijk vindt.
  • Als u iets ziet wat niet schoon is.

Bereid uw gesprek met uw zorgverlener goed voor. Voor tips: Begin een goed gesprek

Op de website van de Nederlandse Patiëntenfederatie leest u meer over hoe u zelf kunt bijdragen aan veilige zorg.

Expertise en ervaring

De urologen van het St. Antonius Ziekenhuis hebben uitgebreide expertise op het gebied van alle algemene urologische zorgvragen. Vanwege de omvang van de urologische praktijk hebben zij veel ervaring op het gebied van alle mogelijke urologische ziektebeelden. Daarnaast beschikken zij over de meest moderne apparatuur om tot een goede diagnose te komen en de voor u meest passende behandeling aan te kunnen bieden.

Meer informatie

Zelfredzaam Thuis

Sommige zorghandelingen kunt u zelf leren. De handeling die in deze folder staat, is hiervoor geschikt. Bij Zelfredzaam Thuis leren u en uw naaste hoe u dit zelf kunt doen. Dit geeft u meer vrijheid en controle. U bent dan minder afhankelijk van bijvoorbeeld wijkverpleging.

Meer weten? Vraag uw arts of verpleegkundige in het ziekenhuis of kijk op de webpagina Zelfredzaam Thuis.

Gerelateerde informatie

Specialismen

Code URO 20-AD

Terug naar boven