Behandelingen & onderzoeken

Staaroperatie (cataractoperatie)

Bij een staaroperatie vervangt de oogarts de troebele lens door een nieuwe heldere lens van kunststof via een klein gaatje in het oog. De oogarts opereert altijd 1 oog per operatie.

Omdat het gezichtsvermogen bij staar langzaam achteruit gaat, bepaalt de oogarts in overleg met de patiënt het moment van operatie. Ziet de patiënt niet meer genoeg  voor dagelijks werk of hobby’s? Dan kan het tijd zijn voor een staaroperatie.

Een staaroperatie is in de regel een operatie die weinig risico's kent, ook op hoge leeftijd. De oogarts bespreekt het resultaat dat de patiënt kan verwachten van tevoren met de patiënt.

Op deze pagina snel naar

Meer over staaroperatie

Gezichtscherpte na de operatie

Het is erg wisselend wat mensen na een staaroperatie kunnen zien. Sommige mensen kunnen 1 dag na de operatie al goed zien, anderen na een paar dagen of soms pas als er een brilaanpassing gedaan is. Dat is afhankelijk van vele factoren. In de regel is op de polikliniek al een verwachting uitgesproken. Soms is sprake van een vooraf onvoorziene aandoening die de eindscherpte of het genezingsproces beïnvloedt. 

De oogarts zal in ieder geval met het inbrengen van de nieuwe kunststof lens proberen het zicht weer zo scherp mogelijk te laten zijn. Ook zal de arts proberen de benodigde brilsterkte na de operatie zoveel mogelijk te verminderen, zodat de patiënt minder afhankelijk is van een bril. Een (lichte) veraf bril en/of een leesbril blijven echter vaak alsnog nodig.

Type lenzen

Het behandelend team bespreekt met de patiënt op de polikliniek welk type kunstof lens het meest geschikt is. Er zijn 3 verschillende type lenzen mogelijk ter vervanging van de oude lens:

  • ‘Sferische’ lens

Dit lenstype is meestal de logische keuze en wordt het meest gebruikt.

  • ‘Torische’ lens

Dit lenstype kan gebruikt worden bij mensen met een (hoge) cilindersterkte van het hoornvlies. Torische lenzen proberen de cilindersterkte zoveel mogelijk te reduceren, waardoor de kans op het niet meer nodig zijn van een vertebril na de staaroperatie toeneemt.

  • ‘Multifocale’ lens

Multifocale lenzen bevatten ook een leesgedeelte. Multifocale lenzen zijn bedoeld voor mensen die, zowel voor veraf als dichtbij kijken, zo min mogelijk afhankelijk willen zijn van een bril. Deze lenzen zijn nog in ontwikkeling en hebben behalve voordelen ook nadelen. Ze zijn slechts voor een beperkte groep mensen geschikt.

Torische lenzen en multifocale lenzen zijn zogenaamde ‘premiumlenzen’. Dit zijn speciale lenzen die (in principe) niet vergoed worden door uw zorgverzekeraar. Bovendien zijn het lenzen die niet voor iedereen nodig of geschikt zijn.

Brilsterkte

Welk lenstype u ook kiest, uw oogarts kan nooit de garantie geven dat u geen bril meer nodig heeft na de operatie. Dit geldt ook als u een ‘premiumlens' krijgt waarvoor u zelf moet bijbetalen. Ondanks dat wij goed getrainde ‘biometristen’ hebben en de beste meetapparatuur en rekenformules gebruiken om de sterkte van uw nieuwe lens te berekenen, kan het eindresultaat altijd afwijken van het berekende en beoogde resultaat. Hierdoor kan het toch mogelijk zijn dat u alsnog een bril nodig heeft na de ingreep.

Resultaat operatie

 

Voorbereiding

Op de polikliniek

  • Operatie en verdoving

Uw behandelaar bespreekt met u de operatie en de verdoving. Als samen met u is besloten tot een staaroperatie, wordt samen met u besloten welke verdoving gebruikt zal worden. In de meeste gevallen is dit een plaatselijke verdoving (druppelanesthesie). Bij sommige patiënten is het nodig om de ingreep onder narcose of anesthesiologische bewaking uit te voeren.

Wanneer u onder plaatselijke verdoving wordt geopereerd krijgt u een gesprek met de verpleegkundige op de poli Oogheelkunde. Als u onder narcose of anesthesiologische bewaking wordt geopereerd krijgt u een gesprek op de poli Preoperatieve Screening.

  • Recept

U krijgt een recept voor oogdruppels mee, die u voor uw operatie kunt ophalen bij uw apotheek of de apotheek in het ziekenhuis. Het voordeel van de druppels halen bij de apotheek van het ziekenhuis is dat alle medicatie die u gebruikt gecontroleerd wordt met het patiëntendossier. Het is de bedoeling dat u deze druppels volgens instructie gebruikt om het risico op ontsteking na de staaroperatie te verkleinen.

  • Afspraken

De assistente maakt afspraken voor het voorbereidend onderzoek (lensmeting) en voor het gesprek bij de verpleegkundige op de poli Oogheelkunde of bij de Preoperatieve Screening.

Het onderzoek (de lensmeting)

U krijgt een afspraak voor een lensmeting (biometrie) waarbij een aantal oogmetingen plaatsvindt om de sterkte van uw nieuwe lens te berekenen. In de regel is 1 meting voldoende, soms is het noodzakelijk om meer metingen te verrichten om een zo betrouwbaar mogelijke lensberekening te verkrijgen.

Contactlenzen

Belangrijk is dat mensen die contactlenzen dragen deze enkele weken voor de biometrie uitdoen. Hieronder kunt u lezen hoe lang u uw lenzen uit moet laten om een betrouwbare biometrie uit te kunnen laten voeren:

  • Harde lenzen 3 weken uit
  • Zachte lenzen 2 weken uit
  • Scleralenzen 1 week uit
  • Nachtlenzen 6 weken uit

Soms zal bij mensen met contactlenzen de meting 1 of meerder keren herhaald moeten worden om zeker te zijn van een stabiele meting. Vooral voor mensen die een ‘torische lens’ krijgen bij de staaroperatie is dit uiterst belangrijk.

Gesprek met de verpleegkundige (bij plaatselijke verdoving)

De verpleegkundige bespreekt de voorbereidingen voor de operatie met u en bespreekt ook uw medicijngebruik. Wij vragen u uw medicijnlijst mee te nemen hiervoor.

Gesprek bij Preoperatieve Screening (bij narcose of anesthesiologische bewaking)

Als u in overleg met uw oogarts narcose (algehele anesthesie) krijgt, kan aanvullend onderzoek nodig zijn. Op de Preoperatieve Screening wordt bekeken of en zo ja welk aanvullend onderzoek nodig is. Ook krijgt u daar informatie over de voorbereiding en wordt uw medicijngebruik besproken.

Over de verschillende soorten verdoving

Plaatselijke verdoving met oogdruppels (in de meeste gevallen) 

Bij deze vorm van plaatselijke verdoving, wordt uw oog met oogdruppels verdoofd. U voelt wel dat de oogarts uw oog opereert, maar u heeft geen pijn. Een infuus is bij druppelverdoving niet nodig. Niet iedereen is geschikt voor druppelverdoving. U moet uw oog namelijk stil kunnen houden en op het licht van de microscoop richten. Dit licht kan in het begin van de ingreep nogal fel zijn. Uw oogarts overlegt dit van tevoren met u.

Plaatselijke verdoving met injectie

Bij een plaatselijke verdoving wordt de plaats van de operatie zelf tijdelijk gevoelloos gemaakt. U maakt de operatie bewust mee. U krijgt van de oogarts of anesthesioloog een injectie in de buurt van het oog. De injectie kan kortdurend gevoelig zijn, maar van de operatie voelt u niets. Soms krijgt u een infuus. Dit is een slangetje in een bloedvat van uw arm. Via dit slangetje kunnen medicijnen toegediend worden. We meten om
de 10 minuten de hoeveelheid zuurstof in uw bloed door middel van een sensor die gedurende de operatie om de vinger geschoven is.

Narcose

Als u in overleg met uw oogarts narcose (algehele anesthesie) krijgt, kan aanvullend onderzoek nodig zijn. Dit hangt af van uw algehele gezondheidstoestand en uw medische voorgeschiedenis. Bij narcose krijgt u op de operatiekamer een infuus. Via het infuus krijgt u een narcosemiddel toegediend. U valt daarna vrijwel direct in slaap.

Over de oogdruppels

Haal tijdig voor de operatie uw oogdruppels

U krijgt van de oogarts een recept mee voor 2 soorten oogdruppels (dit zijn Yellox en Dexamethason). Haal de oogdruppels tijdig bij de apotheek en bewaar de 2 flesjes op kamertemperatuur in gesloten verpakking.

Start met de Yellox oogdruppels 1 dag voor de operatie

U begint 1 dag voor de operatie met het druppelen van Yellox-oogdruppels in het oog dat geopereerd wordt. Na de operatie gaat u hiermee door.

U gebruikt onderstaande 2 soorten oogdruppels na de operatie

  • 1 flesje Yellox druppels: u druppelt de Yellox druppels volgens onderstaand schema:
    • 2x daags: ‘s morgen's en ‘s avonds 1 druppel in het geopereerde oog.
  • 1 flesje Dexamethason druppels: u druppelt de Dexamethason druppels volgens onderstaand schema:
    • 1 week 3x daags ('s ochtends, 's middags, 's avonds)
    • 1 week 2x daags ('s ochtends en 's avonds)
    • 1 week 1x daags ('s ochtends)
    • Daarna stopt u.

Belangrijk!

  • Wacht tussen het druppelen van de Dexamethason-druppels en de Yellox-druppels altijd 5 minuten of langer.
  • Beide druppels gebruikt u gedurende 3 weken, zoals hierboven aangegeven.
  • Gebruikt u al langere tijd andere oogdruppels? Voor hoge oogdruk of droge ogen bijvoorbeeld? Dan kunt u die gewoon blijven gebruiken. Houd ook dan rekening met 5 minuten tussen de verschillende druppels.

U druppelt uw ogen op onderstaande wijze

  • Was uw handen.
  • Maak uw oog schoon met een schoon washandje en gewoon kraanwater: ook als uw ogen vastgeplakt zitten.
  • Ga in een luie stoel zitten met uw hoofd achterover.
  • Kijk omhoog en trek uw onderooglid een stukje naar beneden: er ontstaat nu een plooitje tussen het onderooglid en het oog: laat hier de druppel in vallen.
  • Houd het flesje niet te dicht bij uw oog.

Vindt u zelf druppelen moeilijk? Dan kunt u iemand anders vragen dit te doen, een huisgenoot bijvoorbeeld. Vraag ook de verpleegkundigen van de dagbehandeling gerust om tips. Hulp van de thuiszorg bij oogdruppelen is alleen bij hoge uitzondering mogelijk.

Tips!

  • Op onze webpagina Oogdruppels en oogzalf vindt u handige druppelinstructies aan de hand van afbeeldingen.
  • Bent u alleen en/of heeft u hulp nodig bij het oogdruppelen? Dan heeft u misschien baat bij hulpmiddelen voor oogdruppelen. Deze zijn verkrijgbaar bij uw apotheek.

Voorbereiding op uw dagbehandeling (met operatie)

Een goede voorbereiding is voor u en voor ons belangrijk. Op onze webpagina Dagbehandeling in het St. Antonius Ziekenhuis leest u hoe zich op uw dagbehandeling voorbereidt en krijgt u informatie over de gang van zaken in ons ziekenhuis.

Medicijnen

Gebruikt u een van onderstaande medicijnen? Volg deze instructies dan goed op:

  • Bloedverdunnende medicijnen mag u ’s morgens voor de operatie wel innemen.
  • Medicijnen voor diabetes (tabletten en/of insuline): meestal hoeft u voor een staaroperatie niet nuchter te zijn, en kunt u deze medicijnen gebruiken zoals u gewend bent. Als u onder narcose gaat, wordt in overleg met de anesthesioloog besloten hoe u met deze medicijnen omgaat.
  • Medicijnen voor de bloeddruk of prostaat die alpha blokkers bevatten: Geef het aan uw behandelaar door als u de volgende medicamenten gebruikt:  Tamsulosine, Omnic, Alfuzozine, Xatral, Cardura, Doxazosine, Urapidil, Terazosine, Hytrin, Silodyx.
  • Andere medicijnen kunt u gewoon innemen, tenzij u iets anders afgesproken heeft met uw anesthesioloog en/of oogarts.

Diabetes

Als u diabetes (suikerziekte) heeft, overleg de voorbereiding dan met uw behandelend arts. De verandering van het eetpatroon/dieet kan uw glucosespiegel ontregelen. Hierdoor kan de behoefte aan medicijnen veranderen.

Neem iemand mee naar uw ziekenhuisopname

Het is prettig als iemand u gedurende de dag van uw opname kan begeleiden en u na de ingreep weer naar huis kan brengen. U mag namelijk niet zelf naar huis rijden. Ook adviseren we u de eerste 24 uur na de ingreep niet alleen thuis te zijn. Wilt u hier bij uw voorbereiding rekening mee houden?

Dit neemt u mee naar het ziekenhuis

  • Medicijnen die u tijdens uw opname nodig heeft.
  • Neem liever geen waardevolle eigendommen mee naar het ziekenhuis. Het ziekenhuis is namelijk niet aansprakelijk voor verlies, diefstal of schade.

Sieraden en make-up

Op de dag van de ingreep mag er geen make-up op het gezicht aanwezig zijn, ook geen restanten van make-up. Ook verzoeken wij u om uw sieraden en uw horloge thuis te laten.

Eten en drinken bij plaatselijke verdoving

Wordt u plaatselijk verdoofd met oogdruppels of een injectie? Dan kunt u op de dag van de ingreep gewoon eten en drinken. U hoeft dus niet nuchter zijn als u plaatselijk verdoofd wordt. Gaat u onder narcose, dan moet uw wel nuchter zijn en volgt u onderstaande instructies.

Eten en drinken (nuchter zijn)

Het is noodzakelijk dat u voor de operatie een bepaalde periode niet eet of drinkt (‘nuchter’ blijft). Dit geldt als u narcose, een ruggenprik of een zenuwblokkade krijgt. Als u niet nuchter bent tijdens de ingreep, is de kans groter dat er tijdens de ingreep eten en drinken uit uw maag in uw longen terechtkomt. Dit kan leiden tot een ernstige longontsteking. Het is dus belangrijk dat u zich aan onderstaande voorschriften houdt. Als u niet nuchter bent, zullen wij er voor uw veiligheid voor kiezen om de operatie niet door te laten gaan.

Houd u aan de onderstaande voorschriften:

  • Tot 6 uren voordat u in het ziekenhuis moet zijn mag u 1 of 2 beschuitjes met jam eten.

Dit betekent dat als u zich bijvoorbeeld om 08.00 uur ’s morgens in het ziekenhuis moet melden, u vanaf 02.00 uur ’s nachts niets meer mag eten. Moet u zich bijvoorbeeld om 14.00 uur ’s middags melden, dan mag u vanaf 08.00 uur ’s morgens niets meer eten.

  • Tot 2 uren voordat u in het ziekenhuis moet zijn mag u heldere vloeistoffen drinken. Dit zijn: water, appelsap en thee ZONDER melk.

Dit betekent dat als u zich bijvoorbeeld om 08.00 uur ’s morgens in het ziekenhuis moet melden, u vanaf 06.00 uur ’s morgens niets meer mag drinken. De afgesproken medicatie mag u wel met een slokje water innemen op de dag van de operatie.

Als u al bent opgenomen in het ziekenhuis en de volgende dag wordt geopereerd, dan zullen de zorgverleners op de afdeling u laten weten vanaf hoe laat u niet meer mag eten en drinken.

Mijn Antonius-account aanmaken

Mijn Antonius is het beveiligde online patiëntportaal van het St. Antonius. Heeft u nog geen account? Dan is het handig als u er een aanmaakt. Op onze webpagina Mijn Antonius leest en ziet u hoe u dit eenvoudig doet. 

Afzeggen

Bent u verhinderd voor de operatie? Laat het ons dan zo snel mogelijk weten. Neem hiervoor telefonisch contact op met de polikliniek Oogheelkunde (OK-planning) via 088 -320 22 34. Wij verzoeken u dit nummer enkel te gebruiken voor het afzeggen van uw OK.

Behandeling

Dagopname

Een staaroperatie gebeurt meestal in dagbehandeling. Dit betekent dat u niet wordt opgenomen, maar na de ingreep, nog op dezelfde dag, naar huis gaat. Daardoor verblijft u maar korte tijd in het ziekenhuis en kunt u rustig in uw eigen omgeving herstellen.

Waar meldt u zich?

U meldt zich op de afdeling die de operatieplanner met u heeft afgesproken. Een verpleegkundige haalt u vervolgens hier op en brengt u naar de voorbereidingsruimte. Hier wordt uw oog enkele malen gedruppeld en krijgt u de afgesproken verdoving.

Hoe verloopt de operatie?

Een operatieassistent/verpleegkundige neemt u daarna mee naar de operatiekamer. Om misverstanden te voorkomen- ook al is die kans nog zo klein - checkt het operatieteam meerdere malen uw naam, geboortedatum, voor welke operatie u komt, en aan welk oog u wordt geopereerd. U ligt tijdens de operatie op uw rug. Het is belangrijk dat u tijdens de operatie stil ligt en uw hoofd niet beweegt.

Tijdens de operatie verwijdert de oogarts de lens uit het oog en vervangt deze door een kunstlens. Na de ingreep verbindt de oogarts uw oog met een doorzichtig oogkapje. 

De ingreep wordt in het algemeen goed verdragen en is in principe niet pijnlijk. Mocht u tijdens de operatie desondanks pijn ervaren dan kunt u dat rustig vertellen aan de operateur. Deze kan dan passende maatregelen nemen.

Hoe lang duurt de operatie?

Gemiddeld bent u een half uur op de operatiekamer omdat een staaroperatie gemiddeld 15 tot 20 minuten duurt. Bij complexere operaties of bij een complicatie kan de operatie langer duren.

Nazorg

Naar huis

Na de operatie gaat u terug naar de voorbereidingsruimte. Daar krijgt u - zo nodig - verdere aanwijzingen mee voor thuis.

Wanneer u naar huis mag, hangt af van hoe u zich voelt en welke verdoving u gehad heeft. Bij plaatselijke verdoving mag u na ongeveer 3 uur, dat is inclusief de voorbereiding en de ingreep zelf, onder begeleiding naar huis. Bij narcose na ongeveer 4 uur.

Instructies en adviezen voor thuis

Het kan voorkomen dat u zich na de operatie nog niet gelijk fit voelt. Het is daarom prettig als er de eerste 24 uur iemand bij u blijft. U kunt de meeste dagelijkse bezigheden gewoon weer doen. Denkt u aan lezen, handwerken en/of tv kijken.

Volg verder de onderstaande instructies en adviezen goed op

  • U mag het oogkapje op de dag na de operatie verwijderen.
  • Als het oogkapje eraf is, gaat u op de eerste dag na de operatie door met oogdruppelen. U bent hier 1 dag voor de operatie mee gestart.
  • Gebruikt u oogdruppels voor glaucoom (hoge oogdruk)? Gebruik deze medicijnen dan gewoon door.
  • Als u voor de operatie een bril droeg kunt u na de operatie eventueel prettiger kijken zonder bril. U kunt dan, indien mogelijk, na de operatie het glas aan de kant van uw geopereerde oog uit uw bril laten halen. Bij de postoperatieve controle wordt uw brilsterkte opgemeten en ontvangt u een uitdraai van deze gegevens voor uw opticien. U kunt dan een definitieve bril laten aanmeten, indien nodig.
  • Voor eventuele pijn kunt u zo nodig 3x daags 1.000 mg paracetamol innemen (tenzij uw oogarts u andere pijnstillers voorgeschreven heeft).
  • U mag op de dag van de ingreep (operatie) uw lichaam niet zwaar belasten. Denkt u aan persen, bukken en/of zwaar tillen. Daarna mag u weer alles doen.
  • U mag gewoon douchen en uw haar wassen.
  • Oogmake-up mag u pas na 2 weken weer geruiken. Gezichtscreme is al eerder toegestaan.
  • U kunt 3 weken na de operatie weer sporten.
  • Bent u van plan om kort na de operatie naar het buitenland te reizen? Vraag dan uw oogarts om advies.

Bij welke klachten waarschuwt u het ziekenhuis?

Neem contact op met de poli Oogheelkunde bij:

  • hevige steken of pijn in het oog;
  • heftige hoofdpijn in combinatie met misselijkheid of koorts;
  • pijn, ondanks de pijnstillers.

Complicaties

De kans is zeer klein, maar net als bij iedere oogoperatie kunnen (een van) de volgende complicaties optreden:

  • Infectie (ontsteking)
  • Bloeding
  • Achterblijven van lensresten
  • Lenskapselscheur
  • Netvliesloslating
  • Netvliesoedeem

Hierdoor kan het herstel langer duren. Soms is zelfs een extra operatie nodig of gaat u slechter zien. Als tijdens de operatie een complicatie ontstaat, is het niet altijd mogelijk om de kunstlens te plaatsen. Ook kan het zijn dat de oogarts een ander type kunstlens moet plaatsen.

Nastaar

Na verloop van tijd kan nastaar optreden. Dit is een kleine troebeling in het lenskapsel. Deze troebeling is met een eenvoudige pijnloze laserbehandeling te behandelen. U kunt hierna weer beter zien en alles doen.

Controleafspraken

  • De verpleegkundige van de polikliniek Oogheelkunde neemt 1 tot 3 dagen na de ingreep contact met u op. Zij vraagt hoe het met u gaat en u kunt hem/haar eventuele vragen stellen.
  • U komt 3 weken na de operatie opnieuw voor controle. Uw oog is 3 weken na de ingreep zover genezen, dat de oogarts u een nieuwe bril kan voorschrijven. De kans is groot dat uw oude bril niet meer voldoet.

Deze beide afspraken worden gelijk met u gemaakt als u de operatiedatum afspreekt.

Vragen?

Tijdens kantooruren (08.30 – 17.00 uur)

Buiten kantooruren

  • Na de operatie neemt u in dringende gevallen contact op met onze Spoedeisende Hulp. Die kan eventueel met de dienstdoende oogarts overleggen.

Expertise en ervaring

U kunt bij het specialisme Oogheelkunde van het St. Antonius Ziekenhuis terecht voor vrijwel alle onderzoeken en behandelingen van aandoeningen aan uw ogen. Onze oogartsen hebben zeer veel ervaring met staaroperaties.

Locatie operatie

  • De meeste staaroperaties vinden plaats in het St. Antonius Ziekenhuis, locatie Woerden.
  • Staaroperaties onder narcose gebeuren in het St. Antonius Ziekenhuis, locatie Nieuwegein.

Veilige zorg in het ziekenhuis

In het St. Antonius Ziekenhuis staat veiligheid voorop. Onze medewerkers doen er alles aan om uw bezoek aan het ziekenhuis zo goed mogelijk te laten verlopen. Help ons a.u.b. om goed voor u te zorgen door ons te vertellen:  

• Welke medicijnen u gebruikt.
• Of u allergieën heeft.
• Of u (mogelijk) zwanger bent.
• Als u iets niet begrijpt.
• Wat u belangrijk vindt.
• Als u iets ziet wat niet schoon is.

Op de website van de Nederlandse Patiëntenfederatie leest u meer over hoe u zelf kunt bijdragen aan veilige zorg.

Toon meer over bijdragen aan veilige zorg

Meer informatie

  • Doorsnede van het oog
Doorsnede van het oog (tekening)

Gerelateerde informatie

Uitgelicht

6 september 2019Nieuwsbericht

Staaroperaties in Woerden

Code
OOG 16-B