Aandoeningen

Prostaatkanker

Prostaatkanker is bij mannen de meest voorkomende soort kanker in Nederland (bijna 22% van het totaal). Per jaar krijgen ca. 10.000 mannen in Nederland prostaatkanker. 70% van deze mannen is ouder dan 65 jaar, hoewel de ziekte steeds vaker vanaf ongeveer 40 tot 45 jaar wordt vastgesteld. Dit komt doordat steeds meer mannen zich op jongere leeftijd laten onderzoeken op kanker in de prostaat.

Als u contact hebt gehad met uw arts over prostaatklachten, breekt een onzekere tijd aan. Vragen als 'heb ik prostaatkanker?', 'hoe wordt die behandeld?' en 'kan ik snel worden geholpen?' komen bij iedereen op. Wij vinden het belangrijk deze onzekerheid zo snel mogelijk bij u weg te nemen.

In het St. Antonius Kankercentrum werkt de grootste maatschap urologie van Nederland; een team met veel expertise op oncologisch gebied, gespecialiseerd in de behandeling van prostaatkanker. U krijgt hier snel de diagnose en advies over uw verdere behandeling. 

Wat is prostaatkanker? 

Prostaatkanker is een kwaadaardige vergroting van de prostaat. De ziekte ontwikkelt zich in de cellen van de klierbuisjes van de prostaat. Hierdoor ontstaat een verandering van het prostaatweefsel. Deze verandering is soms door een arts te voelen als een vergroting of een verharding van de prostaat. 

Prognose

Van alle mannen met prostaatkanker is de vijfjaarsoverleving ongeveer 80%. Als er geen uitzaaiingen zijn bij het vaststellen van de ziekte, is dit percentage hoger. Als iemand wel uitzaaiingen heeft, is dit percentage lager. Vaak kan de ziekte lange tijd tot staan worden gebracht. 

Oorzaken en risicofactoren

Over de oorzaken van prostaatkanker is nog weinig met zekerheid bekend. Prostaatkanker komt vaker voor bij mannen in West- Europa en de Verenigde Staten. Er wordt wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de mogelijke rol van een aantal voedingsstoffen bij het ontstaan van prostaatkanker. Verder spelen waarschijnlijk mannelijke hormonen en milieufactoren een rol, maar definitieve uitspraken op basis van wetenschappelijk onderzoek zijn nog niet mogelijk. 
  
Ongeveer 5 tot 10% van alle mannen met prostaatkanker heeft de ziekte gekregen 

door een erfelijke aanleg. Van een erfelijke vorm van prostaatkanker kan sprake zijn als bij twee of meer direct verwante familieleden (broers, vader, neven, ooms, grootvader) prostaatkanker is vastgesteld, zeker wanneer de ziekte tot uiting is gekomen op een leeftijd van 55 jaar of jonger. 

Symptomen

Een kwaadaardige prostaattumor groeit over het algemeen langzaam. Prostaatkanker geeft in het begin meestal geen klachten. Soms wordt de ziekte pas opgemerkt doordat uitzaaiingen elders in het lichaam klachten veroorzaken. Zo kunnen er rugklachten optreden als gevolg van uitzaaiingen in de wervels.

Bij sommige mannen komt de ziekte aan het licht als zij met plasklachten bij hun huisarts komen. Voorbeelden van zulke klachten zijn:

•    vaker moeten plassen 
•    moeite met plassen 
•    pijn en een branderig gevoel bij het plassen 
•    nadruppelen en/of een zwakke straal 
•    troebele of bloederige urine 

Deze klachten komen bij oudere mannen regelmatig voor. Meestal zijn ze het gevolg van een goedaardige vergroting van de prostaat. Toch zijn plasklachten voor de huisarts vaak wel een aanleiding om na te gaan of er wellicht sprake is van prostaatkanker.

Toon meer

Onderzoeken

Als uw huisarts vermoedt dat er bij u sprake is van prostaatkanker, verwijst hij u naar een uroloog. Bij het eerste polikliniekbezoek zal de uroloog een eerste gesprek met u hebben en een rectaal toucher uitvoeren. Hierbij voelt de arts met zijn vinger via de anus of de prostaat afwijkingen vertoont. Ook zal uw bloed onderzocht worden om de PSA-waarde te bepalen. Afhankelijk van de bevindingen van de uroloog wordt er een vervolgafspraak gemaakt.

Behandelingen

Er zijn vaak meerdere onderzoeken nodig om de diagnose prostaatkanker te stellen. Lees meer over deze onderzoeken.Prostaatkanker kent verschillende behandelmogelijkheden. Soms zijn meerdere behandelmogelijkheden mogelijk en moet er een keuze worden gemaakt. Deze keuze kan worden bepaald door technische mogelijkheden, de afweging tussen de verschillende bijwerkingen en uw persoonlijke voorkeur. De uroloog zal met u bespreken welke behandeling het beste aansluit op uw situatie.

Expertise en ervaring

Onze urologen diagnosticeren en behandelen veruit de meeste prostaatkankerpatenten in de regio. Doordat we zoveel patiënten behandelen van binnen én buiten de regio Utrecht hebben we veel ervaring en expertise opgebouwd.

Over de prostaat

De prostaat ligt rondom de urinebuis en heeft de vorm en de grootte van een kastanje. Op  de afbeelding is de plaats van de prostaat aangegeven: onder de blaas en voor de endeldarm. De prostaat is een klier die vocht produceert en afscheidt. Dit vocht is nodig voor ons dagelijks functioneren.

De prostaat bestaat uit klierbuisjes die worden omgeven door spierweefsel en bindweefsel. De klierbuisjes maken het prostaatvocht. Bij een zaadlozing komen de zaadcellen met dit prostaatvocht naar buiten via de plasbuis.

De prostaat staat onder invloed van hormonen die in andere organen worden aangemaakt. Dat gebeurt grotendeels in de zaadballen en voor een klein deel in de bijnieren. Deze hormonen regelen de groei van de prostaat en de vorming van prostaatvocht.
 
Bij de meeste mannen wordt de prostaat na het dertigste jaar langzaam groter. Waarschijnlijk is dit het gevolg van de langdurige werking van het mannelijke geslachtshormoon testosteron op het prostaatweefsel. Soms leidt dit tot afwijkingen van de prostaat. Deze afwijkingen kunnen zowel goedaardig als kwaadaardig zijn. Een voorbeeld van een goedaardige afwijking is een abnormale prostaatvergroting, ook wel 'hyperplasie' genoemd. Dit is een toename van bindweefsel, spierweefsel en klierbuisjes. Bij een kwaadaardige afwijking spreken we van prostaatkanker.
 
Soms komen een prostaatvergroting en prostaatkanker gelijktijdig voor. Als u een vergrote prostaat heeft, betekent dat overigens niet automatisch dat u ook prostaatkanker heeft of krijgt.

Toon meer

Begeleiding en advies

Na de diagnose prostaatkanker krijgt u zowel lichamelijk als geestelijk veel te verwerken. Er zullen veel vragen bij u opkomen. We willen u en uw eventuele partner daar zo goed mogelijk bij steunen. In het St. Antonius Kankercentrum zijn voor patiënten met prostaatkanker drie oncologieverpleegkundigen aanwezig op de poli en twee op de verpleegafdeling.

Onze oncologieverpleegkundigen

Onze oncologieverpleegkundigen. V.l.n.r. Melissa van Nieuwaal, Odette van Beers, Cynthia de Bie, Marianka Stigter en Marije van Leeuwen.

Een dag uit het leven van een oncologieverpleegkundige

Dit filmpje geeft u een beeld van wat een (urologisch) oncologieverpleegkundige voor u kan betekenen. 

Psychosociale begeleiding

Als u de diagnose prostaatkanker krijgt, kan dit uw leven ingrijpend kan verstoren. Door de ziekte en behandeling(en) kunt u te maken krijgen met situaties waarmee u geen raad weet, ook wanneer de behandeling al enige tijd geleden heeft plaatsgevonden. 

Wij kunnen u (verschillende) ondersteunende zorg bieden bijvoorbeeld door een medisch maatschappelijk werker, geestelijk verzorgers, consultatief psychiatrisch verpleegkundige, psycholoog, psychiater, fysiotherapeut, diëtist, seksuoloog, revalidatiearts of een palliatief team.

Het is belangrijk om uw problemen en vragen met uw specialist en/of verpleegkundige te bespreken, zodat zij met u kunnen kijken welke hulpverlener u het beste kan helpen. 

Lees meer over psychosociale begeleiding bij kanker.

Toon meer

Revalidatie

De ziekte prostaatkanker heeft grote gevolgen. Tijdens en na de behandeling kunt u last krijgen van allerlei klachten.

Uw conditie gaat achteruit. Misschien bent u moe, angstig of onzeker. Sommige mensen hebben pijn, of kunnen zich minder goed concentreren. Herkent u deze klachten en/of wilt u klachten voorkomen of beperken? Dan kan revalidatie zinvol zijn. 

Lees meer over onze revalidatieprogramma’s.

Toon meer

Uitgelicht

Code
URO 73-A